Virgınya.. Dirhem dirhem Amerika kokan, tütünleri, mısırları bataklıkları ve kamışları ile Biritanya Yarımadasına hayat vermiş, uçsuz bucaksız toprakların denizle öpüştüğü, her öpüşte, Kaptan Simitin gemilerine el salladığı Kızılderili yurdu.

Kızılderililer.. Boyalı suratları ve mızrakları ile, insan soyunun görkemli ve heybetli Amerikan boyu. Demir pençeleri ve cesaretleri, somurtkan yüzleri ve çatık kaşları ile yılların öfkesini püskürtürcesine okyanuslara dalıp dalıp giden, onurlu ve mağdur insan topluluğu.. Uygarlığa içi ısınmamış, uygarlaşınca da Kral ve Kraliçe olarak soyluluğunu kanıtlamış gönlü bol, merhametli ve sevecen insanlar. Amerikanın gerçek sahipleri, keşfedilip işgale uğramadan önceki efendileri..

İngilizler, çevrelerini tanımak için, engin denizlere gemilerini sürdüler. Bu gemiler bu günkü Amerikanın Virginya eyaletine uğrayıp demir aldı. Gemi ve müretebatını bekliye, zorlu ve çetin günlerdi. Kaptanları, bu tanınmayan korkulu vadi de, canları kendine emanet edilmiş olan insanların yaşamlarını sürdürmesi için olağan üstü çabalar harcadı.

Kızılderili yerlilerle karşılaştılar. Aşkı keşfetiler ve Kızılderilere aşkı öğrettiler ama efendiliklerini çalıp sonraları onları köle gibi çalıştırdılar. Ve o vahşi Virgınya Güzeli İngilizlerin taktığı adıyla, Rebecca, daha sonraları İngiliz Kraliçesi olacak kadar uygarlaştı ve çevresinin en sevilen kişisi oldu. Aile bireyleri ve kabilesi ise İngiliz askerlerinin elinde parçalandılar, ateşli silahlara siper oldu bedenleri, onlara doğrultulmuş tüfekler karşısında çaresiz kaldı, mertlikleri yiğitlikleri.. Ama bir gelenek olarak demokrasinin beşiği sayılan İngiltere'de hala Krallık var ve korunuyor da. Kimse kızılderililerin başına İngiliz askerlerinin neler getirdiğininden söz etmiyor, bir dönem kapandı, yeni bir dönem başladı. 1600 lü yıllara gelindiğinde ise, artık Amerika yurdu vardı Büyük Biritanya vardı. Kızılderililer, kendi topraklarının efendisi iken uzunca yıllar aynı topraklarda köle olarak yaşadılar.

Köleliği kolay kolay sindiremeyen Kızılderililer, uygar dünya ile kaynaşmayı bilerek ağırdan aldılar. Bu bir sitem miydi acaba. Bir küskünlük mü yoksa. Ama gerçek şu ki hala o günlerdeki vahşeti Kızılderili soyu unutmuş değil. Bellekleri ise çok güçlü ve her zaman taze.

Ama İngilizler, daha sonra onlara ve bölgedeki öteki boylara karşı hoşgörülü olmaya alıştılar. Farklılıklarını bir zenginlik olarak tanıdılar, tanımladılar ve ondan yararlandılar. Kızılderililer, doğal asimilasyona yenik düştüler, İngiliz soyuna entegre oldular ve gerçekte de bu gün ingilizlerin övünebileceği bir miras bıraktılar geriye..

Ve Mezopoptamya... Sultanların, Kralların ve Hanların seferler düzenlediği, üstüne ferman salıp harraç istediği, dünyanın dört bir köşesine uygarlık taşımış, ateşi ve yazıyı bularak yüzlerce buluşu ile birlikte insanlığın hizmetine sunmuş o görkemli renkli atlas. Demokrasinin  yönetici tayininde ilk kez denendiği  başkent. Ninova.. Büyük Med imparatorluğunun görkemli kenti Ninova. Newrozun beşiği, yatağı. Dehaq'ın, Cemşid'ın, Feridun'un iktidar mücadelelerine tanık olmuş Ninowa kenti. Ardından Kawan'ın cesaretini sunmuş, zulmün sırça sarayının yıkılış evsanesini yani..

Mezopotamya.. İki ırmağın, yani, Dicle ve Fırat'ın, hayata kucak açtığı, süzülerek binbir naz ve işve ile, sonra birbirleri ile kucaklaşıp murada erdiği, ateşin ve güneşin ülkesi. Sarısı güneş, kırmızısı ateş ve yeşili bereket timsali rengareng coğrafyası ile binlerce yıl hüküm sürmüş bir ugarlık diyarı..acılı aşkların, hüzünlü sevdaların ülkesi.. Sevişmelerin beşiği, Ester ve Serpanita'nın dillere destan endamlarına tanık olmuş, asma bahçeleri ile Babili, Gılgameşi ve Badı ile övünen verimli toprakların anakarası...

Suyun çelikle buluştuğu yer... Ateşin demiri erittiği yer... Kardeşliğin, paylaşmanın ve esenliğin anayurdu.. Bağrından nice serdarlar hanlar, evliyalar ve sultanlar doğmuş, şairlerin, bilginlerin diyari.. Binlerce yıl sağılmış, korkunç atlıların istilasına uğramış, Gılgameşin, Rustemé Zal'ın, Selehaddinê Eyubi'nin, Cami'nin, Melayé Cızıri'nin, Xani'nin, Şirazi ve Fırdevsi'nin kutsal vatanı, Mezopotamya.

Ve mazlumları, öksüzleri, köleleri Mezopotamya'nın, yani Dıcle ve Fırat havzasının mazlumları.. Bir zamanlar kendi topraklarını gönül rızası ile insanlıkla paylaşmış, Mezopotamyanın kadim halkı Kürtler. Cesareti ve azmi ile nice kumandanları ürkütüp tarihe gömmüş Kürtler. Direnişin, zulme başkaldırmanın ABC sini yazmış bir halkın evladı Demirci Kawa...

Mezopotamya'nın renklerinden Farslar, uzun süre egemenlik kurdu o ovada. Derken sonra Araplar... Pazarlıklara konu oldu, kurtlar sofrasında paylaşıldı Mezopotamya. Daha sonra ise 1514, 1639 ve yakın çağda, paylaşım savaşı sonrasında görünen manzara: Dört parçaya bölünüp paylaşılmış Kürt ülkesi. Sahibi bulundukları topraklarda nice yıllar sonra köle olarak yaşamaya mahkum bırakılmış, yırtık coğrafyaları ile başları önlerinde yaşamı taşıyan acılı halk.

İşte bu yüzden kaderleri birbirine benziyor diyorum Virginyadaki Kızılderililer ile Mezopotamyadaki Kürtlerin. Deniz aşırı diyarların ortak yazgısını paylaşan efsane halklar, biri doğal asimilasyonla ad değiştirdi, farklılaştı. Diğeri ise yıllarca ağır bır asimilasyona tabi kılındı ve hala da özümleme sürecine mecbur bırakılmış ve zoraki asimilasyonla cebelleşiyor. Tarih, sonsuza dek haksızı omuzunda taşımaz, gün gelir haklıyı da omuzlar derler. Virginya ve Mezopotamya, özgürlük ve kölelik.... Aynı tablonun değişik iki resmi...

latifepozdemir@hotmail.com