Mustafa Kemal, Arap harflerini terk edip, Avrupa'ya entegre olmak için tez elden Latin harflerine geçiş yaptı. Ancak 600 yıllık bir İmparatorluğun arşivini de uzun zaman ulaşılmaz kılacaktı. Belki böylesi daha iyiydi kendilerince. Arşivler, kurcalanırsa, iyi şeyler çıkmayabilirdi. Durduk yerde moral bozmanın bir gereği de yoktu. Avrupalılar da genç Türk Cumhuriyeti'ne göz kırpıp duruyorlardı. Türkiye, onca zamandır, buna rağmen hala Avrupa uluslar topuluğuna entegre olamadı, ne zaman olacağı da belli değil.

1928 den beri vatandaşın Türkçe konuşması ve Türkleşmesi için sonu gelmez bir uğraş sürdürüldü Türkiye'de.. Tekçilik adına nice renklere kıyıldı, nice güller solduruldu. Ülkenin bu renkli atlası, kimi kafatasçıları çileden çıkartıyor diye, renklere, yani güllere kıyıldı. Ama onlara inat gene de bir çok renk, varlığını korumayı başardı, bu günlere dek gelindi.

Bu günden sonra da, imkanı yok ret ve inkar anlayışı para etmez. Kart-Kurt, dağ Türkleri vs. gibi tanımlara kimse kanmaz. Zaten geçmişte de çoğu kişi bu safsatalara inanmamıştı ama, bu ülkede soluklanan her kes, bu ceberut devleti çok iyi tanıdığı için, gazabına uğramaktan kaçındı. Bugün, Kürtlerden çok Kürtçü, yani kraldan çok kralcı kimi ''aydınlar'' dün neredeydi diye sormak da geliyor doğal olarak insanın içinden. Hadi gene sormayalım, her kesin ettiği yanına kalsın.

Fazla uzatmadan kimi traji-komik olaylara ve kimi durumlarda kişilerin takındığı tavırlara bir göz atalım. Bilindiği gibi Türkçe Ural-Altay dil gurubundandır. Kürtçe ise Hint-Avrupa dil gurubundan. Bu anlamı ile her iki dil komşu bile değildir. Her dilin kendi mecrasında kendine özgü kuralları var. Cümle tabanı, ses ve fonetik ile öteki dil kuralları bakımından da her iki dil arasında ciddi farklar var. Keza seslerin işaretlenmesi, yani alfabelerdeki harf sayısı ve bu harflerle ifade bulan seslerin yapısı da farklılık gösteriyor.

Kürt alfabesinde var olan ve önemli işlevlere sahip olan, tüm Avrupa uluslarının da, ortaklaştığı kimi harfler (x, q, w, é, î, û) Türk alfabesinde yoktur. Kürtçe de ise bir tek 'ğ' (yumuşak g) harfi bulunmuyor. Ötekilerin tümü bolca var. Görüleceği gibi Kürtçe alfabe, harf sayısı olarak Türkçeden daha geniş bir alfabedir. Bu, Latin harfli Kürtçe alfabe için böyledir. Lakin Kürtler Latin alfabesi (Suriye ve Türkiye), Sansikrit-Arap Alfabesi (iran ve irak) ve Kıril alfabesini (Rusya ve Kafkas Cumhuriyetleri) kullanmaktadırlar. (Bu realite, ilgili ülkelerde de karşılaştırıldığında, görülecektir ki, örneğin Arap Harfli Kürtçe alfabe de, Arap alfabesinden farklılık ve zenginlik gösterir..)

Kürtlere, soylarına uymayan bir yığın soyadı verildi ama, nüfusa yazma aşamasında, isimlerin yazılması da ciddi sıkıntılar doğurdu. Bazı Kürtçe İsimler Türkçe alfabeye sığmadı. Örneğin Xoxê, yerine Hohe, Kewê yerine, Keve, Zêrê yerine Zere, Sêvê, yerine Seve, Qero; yerine Kero, vb. gerçek isimlerden tamamen farklı anlamsız ve mantıksız adlar yazıldı. Başka çare de yoktu zaten. Çünkü alfabe hepsi o kadardı. Yani Kürtlerin de Kürtçe sığabileceği bir alfabe değildi.

Kadının adı Dûrê. Soyadını da Abi koymuşlar. Türkçe çağrıldığında: Dur Abi diye çağrılıyor. Adamın adı Zir. Soyadını da Deli koymuşlar. Askerde : Zir Deli olarak çağrılıyor ve doğal olarak alay konusu olmaktan kurtulamıyor. Keza, çocuğa Qardeş adı verilmiş, soyadına da Abi. Sınıfta Kardeş Abi diye çağrılıyor ve adından ötürü hicap duyuyor. Bu yüzden Kürtler, Türklerle iç içe geçip, birlikte yaşamaya başladıkları günden beri bir çok bakımdan Türkler tarafından alay konusu edilmişlerdir. Bu sistemli bir politikaydı ve topluma enjekte edildi.

1940' lardan sonra Kürt direnişleri kırıldığı halde, Kürt varlığının hala varlığını sürdürdüğü görülünce, bu kez de Kürtleri, pis, kuyruklu, eşkıya, arlanmaz, uslanmaz, vahşi, görgüsüz, kaba, medeniyetsiz gibi göstermek kaydı ile aşağılama yoluna gidilmiştir. Sistem bu horlamayı ve aşağılamayı desteklemiş ve sesini çıkarmamıştır. Tersine bu  durumu beslemiştir. Kürt sorunun sosyolojik evreleri araştırılırsa bu politikaların sistemli ve bilinçli yürütüldüğü görülecektir.

Son yılara dek, İçişleri bakanlığının genelgesine aykırı olan isimleri, nüfus idareleri kayıt etmiyor, hatta bu durumu savcılığa bildiriyor, savcılık da koğuşturma yapıyordu. Çocuklarına kendi dillerinde isim verdikleri için yargılanıp, hatta ceza alan kaç millet var acaba dünyada. Yoksa sadece Kürtler mi? Ya da yasaktır diye devletin gazabına uğramamak için, çocuklarına istedikleri adları veremeyen kişiler, başka nerelerde var.? Hala bile nüfus dairelerine bir Kürtçe isim kaydı için gittiğinizde, yanına birde Türkçe isim koşulu isteniyor. Mehmet Şoreş, Aslı Berfin, Hasan Jiyan vs. Elimdeki kompütür bile bu ayırımı yapıyor şu anda. Oda Kürtçe yazdığım zaman sözcüklerin altını kırmızıya çiziyor. Demek ki, sistem kompütüre kadar nüfuz etmiş!..

Adam doğan çocuğuna Şiyar adını koymuş. Ne yapmışlarsa bedelini, cezasını da ödemek kaydı ile, fikrini değiştirmeyince, kaymakam çağırmış ve konuşmuş. O da ikna edemeyince, bu kez yüzbaşı başka bir uygulama başlatmış.. Uygulama şu; ''Kendi rızamla, kanunları da hiçe sayarak oğluma Şiyar adını koydum. Gelecekte, oğlumun başına adından ötürü her hangi bir olay gelirse, kimseyi sorumlu tutmayacağımı, davacı olmayacağımı teahüt ederim. İmza.''

Birbirlerine her bakımdan uyumsuz ad ve soyadlara rastlarsanız, bilin ki birini aile, yani anne- baba koymuş, ötekini de, devlet. Jiyan Öztürk. Azad Turkoğlu, Baran Türköz, Rizgar Türksoy vs. Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Bu örneklerde soyadlar, devletin bilinçli olarak eskiden beri koyduğu soyadlardır. Adlar ise, son zamanlarda anne ve babaların, -biraz da gevşeyen koşullara dayanarak-  çocuklarına koyduğu ön adlardır.

Kısacası mızrağı çuvala sığdırmak zor dostlar ama ne yapalım, bu ülkede yaşıyoruz, bize neyi reva gördülerse boyun eğiyoruz. Özlüğümüze ilişkin yapılan hiçbir işlemde rızamıza baş vurulmamıştır. Kimlik sorunumuz, tartışmya sokularak yeni ve anlamsız, yersiz bir dizi tanımlar ikamet edilmek isteniyor. Bu politikalara son zamanlarda çanak tutan Kürt güçleri yok mu diye soracak olursanız; var. Hemde hala binleri peşinde sürükleyen güçler var. Bu da bizim gerçeğimiz. Şimdi söyleyin bakalım biz Kürtler ne yapmalıyız. Dövüşmekten yorulduk, öldürülmekten usandık.

Latif Epözdemir. Bu soyadının ne anlama geldiğini bilen varsa lütfen bana bildirsin...

latifepozdemir@hotmail.com