Soy adı, adından da anlaşılacağı gibi, insanın geldiği soyun bilinmesine, tanınmasına yardımcı olmak üzere kullanılan, ikinci dereceden bir ad ve aynı zamanda bir ünvandır. Avrupalılar ve bu boy ya da soydan gelenler, genellikle, ebeveyinleri ile anılırlar. Yani ikinci adları ya anne-baba, ya nine - dede, ya da ülke - yöre kavramlarını çağrıştırır. Bu yüzden Avrupalı ya da başka bir deyişle Hind-Evrupailer, çağrıldıklaeında onların çoğunlukla hem adlarını hemde baba ya da ana adlarını da öğrenmiş oluruz. Dünyanın en geniş boylarını, Hindular ve Avrupalılar oluşturur dersek, pek yanılmayız her halde.

Hind u Avrupailer, bir dil grubu olarak önce ikiye ayrılırlar. Hindular ve Avrupailer. Avrupainler, geniş bir alana yayılmışlardır. (Latinler, İtalikler, Germanikler, Biritanıkler, Slovaklar, Baltıklar, vb.) Bu yol ayırımında Ermeniler farklı bir dil ve konuşma topluluğu olarak ayrışırken, Hindular da, önce ikiye (Hintliler ve Aryanlar olmak üzer) daha sonraları da kendi aralarında ayrışırlar.

Aryanlar, Avrupalı bir soydan gelirler. Kürtler, Farslar, Beluciler, Tacikler gibi Ortadoğu halkları bu katagoridendirler. Dolayısı ile biz Kürtler de Avrupalılarla, aynı boy ve aynı soydan gelmekteyiz. Bu yüzden,  Kürtlerin de ikinci adları, ya da soy adları, tıpkı Avrupalı ve Hintli halklar gibi, ebeveyinlerinin de adlarını taşır. Örneğin Feyzoyé Rızo, Salıhé Sıto, Sitıya Mamé, Casımé Celıl, Cıwané Haco, Egidé Cımo, Fatıma Resul, Eyşana Eli, Heciyé Cındı  Ehmedé Xanı, Melayé Cızıri, Eli Herirı, Şéxmusé Hesarı, Wesoya Dıré, Şengalé Muşı. Temuré Xelıl, Şeroyé Bıro, Vs.

Kürtler, uzun süre nüfusa kayıt edilmeden sözüm ona ketum olarak yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Yeni cumhuriyet, daha sonraları Kürtleri kayıt altına alarak nüfusuna geçirdi. Yani Kimliklerini öteleyerek Türklermiş gibi kütüklere geçti. Bu iş için yüzlerce memur bölgeye salınarak günlerce tarama yapıldı ve sonunda, Kürtler Kürt olmaktan çıkarılarak, Türk olarak yeniden yaratılarak kayda geçildiler.

Bu kayıt işlemi sırasında da kuşkusuz bu anlayışa ve Türkleştirme planlarına uygun olarak, her kürde birer soy adı verildi. Tüm yörelerin Kürtçe adları Türkçeleştirildi. Bu iş yapılırken, mantık, anlam, soy, köken, aile yapısı gibi olgular gözetilmedi. Tersine, bir yığın anlamsız, soysuz, mantıksız, kökeninden ve aile yapısından uzak kavram ve sözcükler, bu işlemlerde malzeme olarak kullanıldı.

Diğer ilginç bir durumda doğum günü. Dikkat edin, o günler yanı 60' lı yıllarda, nüfus kütüğüne yazılanların büyük bir kısmının doğum günü, İsa Peygamberle aynı gündür. Yani yılbaşı, yani Noel, yani 01.01.19. diye başlar. Ya da kısmen, 01.08.19.diye yazılmıştır. Bu yüzden tüm dünya her yıl 31 Aralıkta, aslında yüz binlerce Kürdün doğum gününü kutlamaktadır dersek ironi yapmakla birlikte bir gerçeğe de işaret etmiş oluruz. Bu söylediklerimize inanmak için 40 yaş üstü 40 Kürd üzerinde araştırma yapın. Sonuçlar, beni haklı çıkaracaktır. Çünkü, bu deneklerinizin en az yüzde kırkı, (% 40) nüfüs çüzdanına göre 01. 01.19.. de doğmuş gibi görünüyor.

Peki bu Noel çocuğu Kürtlere ne gibi soy adları verildi ve de nelere dikkat edildi, soyadları dağıtılırken. Öncelikle Kürtlüğü çağrıştıran tüm kavramlardan uzak duruldu. Tersine Türklüğü ön planda tutan, Türklüğün, üstünlüğü, soy karekter ve yakıştırılmış soy ünvanları, Türk büyüklerini, ve Türki kavramları öngören bir dünya kavram kullanıldı. Kimi zaman ise, aşağılanan, horlanan, küçümsenen soyadlarına da rastlamak mümkündür tabi.

Birkaç örnek vermek gerekirse Kürtlere takılmış olan soyadları ya ; soyu çağrıştırmıştır. (Soylu, Aksoy, Paksoy, Türksoy, Akmansoy, Acarsoy, Ulusoy, Yücesoy, Yılmazsoy, Korkmazsoy, Türkmensoy, Tekinsoy, Çetinsoy, Metinsoy, Atasoy, Aslansoy, Göksoy, Gürsoy, Dermansoy, Çetinsoy, Tekinsoy, Soypak, Temizsoy, Toydemir, Soydemir. vs. ) Ya da, Türklüğü telkin etmiştir. ( Türk, Öztürk, Türkmen, Oğultürk, Oğuztürk, Türkoğuz, Türkoğlu, Cantürk, Kantürk, Şentürk,Türköz, Türksoy, Türkeş, Türkyılmaz, Korkmaztürk, Ölmeztürk, Türkölmez, Öztürk, Öztürkaslan, Aslantürk, Doğantürk, Türkeli, Türkeri, Yiğittürk, Türkoğuz, Dağtürk, Tümtürk, Göktürk, Soytürk, Paktürk, Göçtürk, vb.) örnekleri çoğaltabiliriz

Kimi zaman da Türk büyükleri ve tarihsel simaları soyad olarak konulmuş. Örneğin: Oğuz, Göker, Timuçin, Temuçin, Turhan, Turani Gökalp, Gökdeniz, İldeniz, İlden, İtleri Temurtaş, Afşar, Avşaroğlu, Yüksel, Yılmaz, Korkmaz, Yiğit,Özkan , Orhun, Soydan Solmaz,Özcan,Atilla, Hun, Metin, Tekin, Çetin,Timurlenk,vs.gibi.

Ama bazen de çok kötü soyadları verilebilinmiş. Genellikle hayvanları çağrıştıran adlardan oluşmuşlardır. Kimler, neden bu soyadları uygun görülmüş, bu konuda ancak tahminlerde bulunmak mümkündür.. Örneğin. Boğa, Karaboğa. Sarıboğa, Keçi, Keçili, Teke, Karakeçi, Koyun, Karakoyun, Akkoyun, Deveci, Katırcı, Katırcıoğlu, Deli, Köroğlu, Karaoğlan, Sazan, Kurt, Kurtoğlu, Sevimlikurt, Bozkurt, Akkurt, Bozkuş, Karakuş, Karaşahin, Şahin, Doğan, Kartal, Tay, Tosun, Özkuş, Toy, Kuzgun, Kuzgunkıran, Tazı, Tavşancı, ve bunlara benzer yüzlerce anlamsız ya da  küçük düşürücü soy adlara rastlamak mümkündür.

Şunu her zaman söylerim ve bir kez daha da söylemekte yarar var ki bu ve buna benzer uygulamalar, salt Kürtleri hedef almamıştır. Başta Kürtler olmak üzere, Aleviler, ve öteki İslam dışı etnik kesimler, gene, Ermeniler, Rumlar, Lazlar ve öteki Türk olmayan, ama Türkleştirilmek istenen uluslar ve ulusal azınlıklar için de aynı siyaset güdülmüştür. Kısacası, tekleştirilmek ve Türkleştirilmek istenen insanların tümü, asimilasyon ve özümlemeden nasibini almıştır.

Şimdi  soruyoruz :

Soyadınız, soyunuza uygun değil midir?

Doğum gününüz 01.01.19.. diye mi başlıyor?

Buna rağmen hala israrla  'Ben Türküm' deyip, Türk olduğunuzdan eminseniz, DNA testine ihtiyacınız var.

(devam edecek )                                          

latifepozdemir@hotmail.com