Belki bir çok Türk yurttaş için bu böyledir ama Türk olmayan, varlığı yıllardır ret ve inkar edilen, asimilasyon ve devşirme, entegrasyon gibi özel politikalarla, eritilip özümlemeye tabi kılınmış başta Kürtler olmak üzere Türkiye deki bir çok etniseye mensup kişiler için bu sorunun yanıtı olumsuzdur, yani onların bu günkü soy adları soylarından gelmiyor. Ben, bu makelede işin Kürtlere ilişkin olan kısmına kısaca değinmek istiyorum.

Türkiye de Kemalist kurumlaşmanın ürünleri 1950 den sonra  toplumda önemli oranda görülmeye baklandı. Kılık kiyafet, harf, eğitimde birlik, alfabe ve bunun gibi dönüşümleri bir kısmı batılılaşmak anlamına gelebilecek hareketler olarak görülebilinir. Ancak asimilasyon ve inkar her zaman Kemalist devletin en önemli özümleme silahı olmuştur. Bu gün dahi o silah kullanılmaya devam etmektedir. Kürt coğrafyasında yerleşim alanlarının adlarının değiştirilmesi, bölgenin demografik yapısıyla oynanarak değiştirilmeye çalışılması ret ve inkar politikası sonucudur.

Özümleme ve asimilasyon alanındaki topyekun seferberlik nasıl yürütül(üyor)dü, açıkça bilinir. Yatılı Bölge Okulları, çok küçük yaşta çocukları alır günlerce anne ve babasından uzak yerlerde okuma amacıyla alı konulurdu. Kısa bir zaman sonra bu çocuklar kendilerine yabancılaşırdı. Anadilini unutur, zorunlu olarak Türkçeyi konuşurdu. Kendi diline tarihine ve ulusal değerlerine, hatta benliğine yabancılaşmış bir kuşak yetiştirilmeye çalışıldı. Adı üstünde yatılı ve parasız okullardı bunlar ve kimi zaman yazında öğrenciler okulda kalırdı. Bu okullara ilişkin çok şey anlatmak mümkün ama son olarak şunu da ekleyelim: bu okullar 21 adet olarak kuruldu ve 17 tanesi Kürt bölgesinde, geriye kalanlarda Kürtlerin ve ötaki azınlıkların bulunduğu Türk bölgelerinde kurulmuştur. Birer asimilasyon kurumu olan bu okullar sekiz yıllıktı ve 40 yılı aşkındır ki bölgede bu şekli ile varlıklarını sürdürüyorlar

Bu okulların değişik bir versiyonu olan KÖY ENSTİTÜLERİ ise, bir üst eğitim kurumuydular yani sekiz yılda bitirilemeyenler sonraki yıllarda bu kurumlarda sürdürülürdü. Devlet Parasız Yatılı Bölge okullarının tersine bu okulların büyük bölümü orta ve batı Anadoludaydı. Bir kaç tanesi de Türklerin var olduğu Kürt kent ya da kasabalarında kurulmuştur. Küçük yaşta çocuklar yatılı okullarla ana dilinden uzaklaştırılır, genç ve yetişkin kişiler de bu kurumlar aracılığı ile coğrafyalarından, tarihsel ve kültürel ulusal varlıklarından uzakta yabancılaşma ve özümlemeye tabi kılınırlardı. Gerçi bu okullardan mezun olup da birer ulusal dava adamı olan bir kısım insan var, onlar birer müstesnadır ve kuşkusuz bu kurumlarda  kimliğini yitirmiş kişilerin yanında bunlar azınlık sayılır. Adı geçen kişileri duyarlılıklarından ötürü kutlamak da görevimiz tabi ki.

Asimilasyon ve özümleme tedbirleri, yaşamın her alanında dayatılıyordu. Örgün ve yaygın eğitim uygulamalarının yanı sıra bir de YETİŞTİRME YURTLARI ve OLGUNLAŞMA ENSTİTÜLERİ var ki hedef kitlesi kız çocukları ve idealize edilmek istenen, temeli oturtulmak istenen Türk aile sistemidir. Bu kurumlar aracılığı ile de gelenek ve görenekler ya yok edilmiş ya da Türk'e mal edilerek tahrifat ve de tahribata uğratılmıştır. Kürt kültürel ve sanatsal ürünleri yağmalanmış, düğün, nişan ve öteki törenler özünden uzaklaştırılarak,Türkmüş gibi ikame edilmiştir. Biçki, dikiş, nakış kurslarında ise her zaman devletin tayin ettiği bir görevli ders vermiştir. Bu öğretmenlerin elinde bir de nasıl davranacaklarına dair bir müfredat programı da olmuştur.

Yukarıda kısaca anımsatmaya çalıştığımız kurumların işlevleri çalışma tarzları ve öğrenci profilleri - özellikle bu okullardan mezun olmuşların daha sonra akibetlerinin ne olduğu- ayrı bir tartışma konusudur ve kanımca araştırılmaya değer.

Bir çok okulda hal ve gidiş diye bir not vardı o zamanlar mesela. Eğer bu not pekiyi değilse, sınıfta kalınıyordu ve bu not bir kanaat notuydu, öğretmenin eline silah diye verilmişti. Öğretmen bu silahını istediği zaman, istediği kişilere karşı kullanabilirdi ve öğretmenin notunu bozacak her hangi bir kurum da yoktu. Keza Türkçe notu iyi derecesinin altında ise- orta ya da zayıf- hiçbir şekilde sınıf geçmek mümkün değildi. Türkçe bilgisi mutlaka iyi ya da pekiyi olmalıydı. Hepimizin korkulu rüyası bu olduğu için öğretmenin gönlünü kazanmak ve de Türkçeyi iyi derecede öğrenmekten başka çaremiz yoktu..

Topyekun asimilasyon silahları ile üstümüze üstümüze gelen devlet bu gün gelinen noktada ne kadar başarılı oldu, ya da amaçlarına ne kadar ulaştı derseniz, durum ortada. Fazla araştırmaya gerek yok, bir çoğumuz bu asimilasyon çağının kuşağıyız ve hala bir çok izlerini benliğimizde taşıyoruz. İstesek de istemezsek de durum bu ve ulusal benliğimize ve değerlerimize geri dönüşü olanaksız gibi görünen bir durumdayız.

Ne yazık ki bugün kendi çocuklarına ana dillerini öğretemeyen bir tek Kürtler var çevremizde. Eğer bir dili çocuklar konuşmuyorsa o dil yok olma yolundadır. Yani Kürt çocukları, bizim çocuklar, ev de yolda sokakta hangi dili konuşuyor dersiniz. Kuşkusuz konuştukları dil kendi anadilleri değil. Dil bilmek, öğrenmek zararlı değil kuşkusuz ama anadilini bilmemek tehlikeli ve de trajik bir durumdur. Bizim anne ve babalarımız bize anadillerini rahatlıkla öğretemedi haliyle biz de çocuklarımıza öğretemiyoruz. Ya bir de çocuklarımızın haline bir bakın. Hazin onlar kendi çocuklarına Kürtlerin varlık olgusunu bile miras bırakamayacaklar ne yazık ki bu gidişle.. Yani anlayacağınız dostlar Zimanê Şirin gidiyor elden. Buna izin verecekmiyiz.? Vermeyelim. Saygılarımla..

latifepozdemir@hotmail.com