Kürt-Kav Heyetinin Kürt Federe Devleti'ne Ziyareti

Bu yılın eylül ayında Kürt kav yönetim kurulundan bir heyet başkan celal Baykara başkanlığında ırak Kürdistan federe bölgesinde resmi temaslarda bulunmak üzere bir gezi düzenledi. bu gezi, Kürt-Kav tarihinde bölgeye yapılmış olan en önemli ve en verimli gezidir. Çünkü bugüne kadar bölgeye yapılan ziyaretlerde hep siyasi şahsiyetlerle ve siyasi kurum temsilcileriyle nezaketen görüşmeler yapılmış. Oysa bu kez durum çok daha farklıydı. Heyetin hedefi bölgesel yönetimin ilgili kurumlarıyla görüşmeler yapıp karşılıklı iş birliğinin yollarını araştırmaktı. Nitekim öyle de oldu.

.

Kürt-Kav yöneticileri Kültür Bakanı Fetah Zaxoyi  ile toplu halde(Soldan sağa; Kamber Soypak, Bahattin Ayaz, Remzi Çakın, Kültür Bakanı, Celal Baykara, Cihan Baykara, Bayram Karaca, Latif Epözdemir, Mıhemed Hamo ).

Ağustos ayında Süleymaniye yöre hükümeti Kültür Bakanlığı müsteşarı Muhammed Hamo, Kürt Kav'ın resmi davetlisi olarak İstanbul gelmişti. on beş gün süren bu ziyaretin ardından kültür bakanlığı resmen Kürt Kav heyetini on günlük bir ziyaret için bölgeye davet etti. Bu davet üzerine heyet Süleymaniye'ye giderek temaslarına başladı. Heyetin ilk resmi görüşmesi kuşkusuz kültür bakanlığı ve dolayısıyla bakan Fettah Zaxoyi oldu.

Görüşmeler son derece verimli geçti. Vakıf hakkında bakanlık bilgilendirildi. Daha sonra karşılıklı olarak kültürel ve sanatsal alanlarda karşılıklı iş birliği konusunda prensip kararları alındı. Buna göre iki kurum arasında ortak kültürel, edebi ve sanatsal etkinlikler yapılacak.Türkiye'deki Kürt aydınlar ve bölgedeki aydınlar arasında kurumlar köprü görevini görecek ve yapılacak etkinliklerde karşılıklı olarak her iki bölgede yapılacak olan etkinlikler esnasında görüş alışverişinde ve tavsiyelerde bulunulacaktır.

Prf. Rızgar, Kürt-Kav heyetini  bakanlıkta kabul etti. (Soldan sağa; Kamber Soypak, Latif Epözdemir, M. Celal Baykara )

Bundan böyle Kürt Federe bölgesinde yapılacak olan festivaller seminer konferans ve senpozyumlara Türkiyedeki Kürt sanatçılar da davet edilecek. Keza İstanbul da Kürt Kav'ın düzenleyeceği  etkinliklere de, Kürt kültür bakanlığının uygun göreceği ve tavsiye edeceği uzmanlar gelip katılabilecektir. Bakanlıkla Kürt Kav arasında yapılacak ilk ortak etkinlik 2006 Mart ayı Newroz ve Halepçe haftası etkinlikleri olacaktır. Kürt Kav bir hafta boyunca İstanbul da çeşitli etkinlikler yapacak ve bu etkinliklerde bölgeden getirilecek dökümanlar ve belgeler kamuoyuna sunulacak. Bu çerçeve de bir film gösterisi, bir fotoğraf sergisi, bir de slayt gösterisi yapılacak. çeşitli yerlerde anma toplantıları ve paneller düzenlenecek. Bu etkinliklerde Kültür Bakanlığının ilgilileri de hazır bulunacak.

Kürt- Kav'ın  protokol yaptığı bir diğer kurum ise Kürt Federe Devleti Süleymaniye hükümeti yüksek öğrenim bakanlığı oldu. Heyet, bakan yardımcısı rektör profesör Rızgar Jiawook  ile aşağıdaki konularda görüş birliğine vararak protokol imzaladı.

1) Her yıl Türkiyeden yüksek öğrenim okuma olanağı olmayan Kürt öğrenciler bölge Üniversitelerine gönderilebilecek. Öğrencileri seçme ve yerleştirme bakanlığın ön gördüğü koşullarda olacak. Bakanlık öğrencilere yurt ayarlayacak, burs verecek. Ayrıca dil lehçe ve alfabe öğrenimi için hazırlık sınıfı açacak. Kürt Kav'ın onayı olmadan Süleymaniye Üniversitesi Türkiye'den öğrenci kabul etmeyecek.

2) Yükseköğrenim, lisans öğrenimi ve öğretim üyeliği konusunda Kürt Kav öğretim görevlisi ve lisans yapmak üzere gidecek kişiler ile ilgili, Kültür Bakanlığı Kürt Kav' ın referansını yeterli görecek.

3) Kurumlar arası yaz okulu  uygulaması yapılacak. Buna göre her yıl giderlerini bakanlık karşılamak üzere bölgeden Türkiye'ye gruplar halinde üniversite öğrencileri getirilecek ve Türkiye'de üniversitede okuyan Kürt kökenli öğrencilerle tanıştırılacaklar. Aynı şekilde Türkiye'den de Kürt kökenli öğrenciler heyetler halinde gönderilecek ve bölgede misafir edileceklerdir. Böylece değişik parçalar arasındaki Kürt gençleri arasında karşılıklı kültürel ve dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi sağlanacaktır.

4) Gerek Türkiyeden kişilerin bölgeyi gidip ziyaret etmesi gerekse bölgeden Türkiyeye insanların gelip çeşitli ilşkiler geliştirmesi konusunda her iki taraf  gereken koşulları hazırlayarak kültür turlarının geliştirilmesi için gerekli çabayı gösterecek. Bölgenin tanıtılamasına önem verilecek. Bu konuda Türk kamuoyundaki yanlış bilgilerin düzeltilmesi için çeşitli zamalarda karşılıklı olarak enformasyon hizmetleri sunulacak.

Kürt kav heyeti Süleymaniye ve Germiyan mıntıkasında çeşitli yerleri gezerek incelemeler de bulundu. Bu gezilerin en önemlisi şüphesiz Halepçe anıtıydı. Bilindiği gibi Halepçede Saddam Hüseyinin siyanür gazlı bombalar atması sonucu yedi bine yakın Kürt ölmüş, on binden fazlası yaralanmıştı. Bölgede Halepçe katliamının yaraları tümüyle sarılmış değildir. Halepçe katliamının yaratmış olduğu psikolojik yıkım hala devam etmektedir. Enfalden önce nüfusu yetmiş bin olan Halepçe'nin nüfusu kimyasal bombalardan sonra ve enfal esnasında elli binin altına düşmüştür. Halepçe'de evler yıkılmış sadece insanlar değil ama bütün canlılar yaşama hakkından mahrum bırakılmıştır.

Halepçe katliamının sonuçları Halepçe anıt mezar müzesinde dünya kamuoyunun görüşüne sunulmuştur. Ama sevindiricidir ki bugün bu katliamın failleri yargı  önünde hesap veriyor. Bölge özgürlüğüne kavuşmuş dahası Irak Devlet Başkanı Celal Talabani 'nin kararıyla, Halepçe mağdurları için bin konut yapımına karar verilmiştir. Eski yaralar özgürlük koşullarında giderek sarılmaya çalışılıyor. Bölge yakın zamanda bu acıların izlerini tümüyle yaşamından sileceğe benziyor.

Germiyan mıntıkasının görülmeye değer en önemli yerleri şunlardır. Süleymaniye ve Halepçe arasındaki kayadan doğup çağlayan şelaleyi mutlaka görmek gerekiyor. Süleymaniye Özgürlük Parkı görülmeye değer. Ayrıca Süleymaniye'deki kütüphane ve öteki parklar da tarihi eserlerle bezenmiştir.

Ama Süleymaniye'deki EMNA SOR adlı işkence ve savaş müzesini ziyaret etmeden geçemedik. Çünkü bu müze yakınçağ insanlık dramının canlı bir fotoğrafıdır. Bu müzede binlerce insan katledilmiştir. Müzenin girişinde cam kırıklarından oluşmuş ara bölmeler göze çarpmaktadır. Bu ara bölmelerde toplam yüz seksen iki bin cam parçasına  rastlanılır. Bu yüz seksen iki bin (182.000 ) cam parçasının her biri Enfal sırasında öldürülmüş her bir insanı sembolize ediyor. Ayrıca müzede beş bin adet yanan lambayla karşılaşırsınız. Bunlar da her biri Enfal sırasında yıkılmış evleri simgeliyor.

Heyetin ikinci durağı, Bölgenin başkenti durumundaki Hewlêr kenti idi. Öteki adı ile Erbil kenti bölgenin en eski yerleşim alanlarından birisidir. Erbil kalesinin yedi bin yıllık tarihine bakılacak olursa bu kent bir çok saldırıya uğramış, bir çok devletin hedefi durumunda kalmıştır. Nüfusu iki milyon civarındaki kentte değişik dinsel etniseler birlikte barış içinde yan yana yaşamaktalar. Bu aralar adeta bir şantiyeyi andıra kent, yakında bölgenin ikinci Dubaisi olma yolunda hızla ilerliyor.

Vakıf heyeti burada da kültür ve sanat kurumlarını ziyaret ederek çeşitli temaslarda bulundu. Başkanlığını Selah Beddreddin'in yaptığı KAWA kültür merkezi ilk uğrak yeriydi. Burada gelecekte yapılacak kültürel ve sanatsal etkinliklerde her iki kurumun işbirliği içinde olması gereğine vurgu yapıldı.

Daha sonra ise, Kültür Bakanı Sayın Sami Şoreş, heyeti konuk etti. Yapılan görüşmeler sonucunda ortaklaşa bir festival düzenlenmesi kararına varıldı. Buna göre, Nisan 2006 nın ilk haftası ( 4, 5, 6) başlayıp üç gün sürecek festivalin adı: Kürt tarihinde önemli bir olay, Piranlı Şeyh Sait. Festival birinci ve üçüncü gün Kürtçe, ikinci gün ise İngilizce olarak yapılacak. Uluslararası bir niteliğe sahip olan festivalin tüm giderlerini bakanlık karşılayacak. Festivale yaklaşık 60 konuşmacı sunum yapmak üzere davet edilecek (.Festivale katkı sunmak isteyenler, yada öneride bulunacaklar Navkurd aracılığı ile düzenleme komitesine ulaşabilirler. Özellikle de bu olayı Kürtçenin yanı sıra İngilizce anlatabilecek uzman kişiler lütfen düzenleme komitesine ulaşarak iletişim içine girsinler.) Festivalde ayrıca sılayt gösterisi yapılacak ve festival  Dengbêj konseri ile sona erecek. Festival büyük olasılıkla Sharaton Oteli konferans salonunda yapılacak.

Heyet daha sonra ise Kurdıstan TV'yi ziyaret ederek çalışmalar hakkında bilgiler aldı. Heyet üyeleri çeşitli basın ve yayın kuruluşlarında röportajlar yaparak Vakıf hakkında bilgilendirmelerde bulundular. Kimi gençlik ve kadın kuruluşlarının ziyaret edilmesinin ardından, heyet temaslarını tamamlayarak İstanbula döndü.

Bu aralar iki bölgesel yönetimin pratikte de birleştirilmesi çalışmalarının yapıldığı bölgeye, yerel parlamento Mesud Barzaniyi Bölge Başkanı olarak seçti. Başkan Barzani ise, başta ABD ve İngiltere olmak üzere uzun süren yurt dışı gezilerini tamamlayarak ülkeye döndü. Şimdilerde bölgede Irak Parlamento seçimleri var. 730 adlı liste, Kurdıstani Cephenin birlik listesidir. İslami Parti ise son zamanlarda bu cepheden ayrıldığını  belirtince kitlelerin yoğun tepkisine maruz kaldı. Hatta Duhok kentinde protesto gösterileri sırasında yer yer silahlı çarpışmalar da yaşandı ve 4 kişi yaşamını yitirdi.

Bu seçimleri Kürtler ve Şiiler çok önemsiyor çünkü yeni oluşacak Irak hükümeti Irağın geleceğine dair önemli görevler üstlenecek. Seçimlere Sünnilerle uyum içinde girilememesi, seçime katılma oranında bir azalmanın olacağına dair kanaatleri güçlendirmektedir. Ancak her koşulda mutlaka seçimler yapılacak ve Irakın demokrasiye geçiş süreci bu dönemde tamamlanacaktır.

latifepozdemir@hotmail.com

Latif Epözdemir (Kürt-Kav Gn.Sekreteri)