Siz, bir yandan yazdığı Kürtçe yazılardan ötürü DGM de yargılanan ve aynı zamanda da dava açılmış başka Kürdçe yazılarda bilirkişi tayin edilmiş kimseyi tanıyormusunuz. Örneği yok denecek kadar azdır. Ama eğer bir kişi bile olsa örnek görmek istiyorsanız, işte karşınızdayım.

Istanbul 2 nolu DGM Azadi adlı dergiye yazdığım bir yazıdan ötürü hakımda dava açmış, yargılanıyorum. Mahkemelere de gidip geliyorum, yazdığım Türkçe- Kürdçe yazılarımdan ve kitaplarımdan ötürü. 1990’lı yıllardı. Ortalık toz duman. Gazeteler savaş bültenlerini andırıyordu. Kan, barut ve gözyaşı, günlük yaşamın bir parçası haline gelmişti. DGM’lerin önü kuyruklarla doluydu. Mahkemeler gün boyu dolup boşalıyordu. Aydınlar, yazarlar, müzisyenler, gazeteciler, öbek öbek dava ediliyor, duruşma salonlarını dolduruyorlardı.

Azadi gazetesinde Ahmed Zeki Okçuoğlu’nun bir köşesi vardı. Her sayıda siyasal yorumlar yazıyordu. Hemen her sayı, Ahmedin yazılarından ötürü toplatma alıyordu. Bir keresinde Ahmed beni aradı. Yazısının dışarıda olduğu içn gönderemediğini söyledi. Gazetede Ahmedin köşesinde ‘’yazarımızın yazısı elimize ulaşmadığından yayınlayamıyoruz‘ gibi kısa bir açıklama yer almıştı. Gazete basılıp dağıtıma verildiği günün ilk saatlerinde, basın polisi gazete bürosunun kapısını çalmış ve toplatma kararını iletmişlerdi. Gerekçe bu kez çok ilginçti. Gazete Ahmedin o sayıda olmayan yazısından ötürü toplatılmıştı. Belli ki gazete okunup incelenmemişti bile. Çünkü Ahmed o hafta yazmamıştı. O sitres dolu gerilimli ve zorlu yıllarda, sağolsun bu ve benzer olaylar, tek eğlence kaynağımızdı.

Kamber Soypak, Ses Plağın avukatlığını yapıyordu. Ses Plak o günlerde Kürdçe muzikler yapıyor kasetler çıkarıyordu. Her kaset hakkında (kürtçe olanlar) davalar DGM’de açılıyordu. Kamber, biryandan da Koral diye bir yayınevi işletiyordu. İlk şiir kitabım ‘Dili Yasak Şİİrler’ Koral yayınlarından çıkmıştı. O aralar Haşmet Zeybeğin ‘Irgat‘ adlı oyun kitabını da Kürdçeye çevirme kararı aldık Kamberle ve ben çevirmeye başlamıştım.

Kamber DGM’deki bir duruşmada bilirkişinin yaptığı çeviriye ve rapora öfkelenmiş ve itiraz etmişti. Hakim de ‘elimizde bu tür davalarda  (Kürtçe yazı, kitap kaset vs.) tercümanlık yapacak, bilirkişilik yapacak tarafsız ya da resmi kişi ve kurum yok. Biz de zorunlu olarak güvenlik güçlerine mensup kürdçe bilenlerden yardım alıyoruz’ deyince Kamber de bunun demokratik olmadığını söyleyip bu konularda eğer mahkeme isterse bilirkişi konusunda yardımcı olacağını söyleyince, hakimde kendisinden ism istemişti. Kamber de böyle bir şeyin kabul göreceğni sanmadığından hazırlıksız yakalanmıştı. İlk akla gelen de ben olduğumdan mahkemeye benim adımı ve adresimi vermişti. Ben aynı zamanda‘ noluda yargılanıyorum. Kürtçe yazılarım ve kitaplarımın hemen tümü hakkında davalar açılmış.

Birgün ev adresime bir mahkeme gönderisi geldi. Açtım baktım 5 nolu DGM beni mahkemeye çağırıyor. Ertesi gün kalktım gittim. Merak da ediyorum bir yandan acaba gene neden ötürü dava açıldı diye. Mahkeme kalemine gittim. Kendimi tanıttım. Beni savcının karşısına çıkardılar. Savcı Kürtçe bilip bilmediğimi sordu. Kitaplarım olduğunu söyledim. Nerden Kürdçe öğrendiğimi sordu. Ben de Anamdan diye yanıt verdim. Sonra bana bir doğruluk yemini ettirdi, arkasından da, bir dosya uzattı. Ve bu dosyadaki kasetleri dinleyip tercüme etmemi, bir bilirkişi raporu yazmamı istedi benden. Zarfı aldım. Teslim kağıdını imzaladıktan sonra döndüm eve geldim. Kamberi aradım. Konuyu konuştum. Dava onun bir davasıydı.

Kamber bir yandan benim gönüllü avukatlığımı da yapıyordu (gönllüden kasıt, yani para almadan.) Sağolsunlar o dönemler avukatlarımızın çoğu para almadan —olmadığı için bu yüzden alamadan— davalarımızı takip ediyorlardı. Edemedikleri zamanlar da vardı ama yetişmek mümkün değildi. Çünkü Kürt kokan herşeye dava  açılıyordu. İşte ben de o günden sonra bir çok davada bilirkişi görevi yapıyordum.

İstanbul 2 nolu da davam devam ediyor. Ama ötekilerin hemen tümüne, raporlar yazıyorum. Bir çok dosya var elimde. İşler iyi anlayacağınız. Bu yetmiyor birde Erzurum, Van ve Diyarbakır DGM’lerinden de bana talimatla benzer işler geliyor. Yani bir anda tüm DGM’lerde nam salmışız demek ki.. Ben işleri bitirip teslim eder etmez saymanlığa gidip ücretimi alıyordum. Bir müddet bu yolla geçimimi sağladım. O zamanlar aldığım para fene da değildi. Ben, bir keresinde mahkemeye başvurup ücretimin artırılmasını istemiştim. Bunun üzerine küçük bir artış bile yapılmıştı.

Hiç unutmam. Erzurum DGM bana bir dosya göndermişti. Açtım baktım. 6 kaset. Hepsi de, en çok beğendiğim, aramakla bulamayacağım Kürdçe Dengbéj kasetleri Şakıro, Hıseyno ve ötekiler. Bunu bir piyango gibi görmüş ve ilk iş olarak hemen birer kopyelerini kendime saklamıştım. Yazdığım raporda da, kasetlerin geçmiş yıllardaki aşiret kavgalarını konu aldığını, müzik değerinin olmadığına benzer bir rapor yazmıştım. Bunun üzerine dava düşmüştü.

Zaten yazdığım raporların çoğunda davalar cezasız sonuçlanıyordu. Bir tanesi de Mehdi Zananın cezaevinde yazdığı bir Kürdçe şiir kitabıydı. O raporda Mehdi’nin yazdığı kitabı yerden yere vurmuş her bakımdan iyi olmayan bir kitab olduğunu raporuma bile yazmıştım. Bana göre şiir yazmak önemli meziyetler gerektiriyordu çünkü. Sanırım o dava da cezasız sonuçlandı. Bu durum bana bir oyun gibi geliyordu. Ben rölümü iyi yapmak istiyordum. İşin garip tarafı, bana gelen davaların büyük bir kısmının sahiplerini, sözüm ona faaillerini, dahası avukatlarını tanıyordum. Ama hiç şike yapmadım. Bu işin de uzun sürmeyeceğini biliyordum. Nitekim öyle de oldu.

Avukat Selim, Welat adlı Kürdçe gazetenin avukatlığını yapıyordu. Welatın her sayısı savaş bülteni gibiydi. Bir saysında: ‘Dewlet dixwaze Kurdistané bişewitıne‘ başlığı ile yayınlanmış bir makale yayınlanmış ve dava konusu yapılmıştı. Beni çağırdılar. Gittim. Birden 2 nulu DGM, yargılandığım DGM savcısının karşısında buldum kendimi. Bana, önce yemin ettirdi. Sonra gazeteyi verdi. Daha sonrada dönerek bana: ‘’Sakın yanlış bir iş yapmayasın. Bak o yazının türkçesi: Devlet Kürdistanı yakmak istiyor anlamına geliyor‘’ deyip beni kendince uyardı. Ben mümkün mertebe yüz yüze gelmek istemiyordum. Biraz paniklemiştim herhalde. Tam arkamı döndüm gidiyordum ki savcı ‘’bakarmısın‘’ dedi. Beni tanıdığını ama nereden olduğunu çıkaramadığını söyleyince ben de ‘’efendim bu işlerden dolayı tanıyorsunuz dedim. Ama savcı, inanmadı. Adımı soyadımı önündeki kağıda yazdı. Sonra ben çıkıp geldim.

On gün sonra duruşma vardı. Ben mazeret bildirip gitmedim. Ancak mahkeme bana yazılı ihtar çekip raporu isteyince mecburen götürp verdim. Ancak hiç bir şeyin eskisi gibi olamayacağını  anlamıştım. Bu yüzden yazıyı sadece Kürtçeye çevirdim. Çeviriyi de yorumsuz olarak kaleme teslim ettim. Bu arada savcının benimle görüşmek istediğini söylediler. Dananın kuyruğu koptu, dedim kendi kendime. Gittim savcının odasına. Savcı teşhis koydu. Beni tanıması ve işime son vermesi bir olmıştu. Son işimden almam gereken paradan da mahrum kalarak kovulmuştum. O DGM de yargılandığım davadan da, 16 ay hüküm giydim. Firar dolaştım. Ta ki  ‘’Basın yoluyla işlenmiş suçlara kısmı erteleme yasası‘’ çıkıncaya ve dava düşünceye dek.

DGM’lerdeki çevirmenlik ve bilirkişilik yaşamım böylece sona erince bir gün bizim vakfa geldim. (KÜRD-KAV ). Yılmaz Çamlıbel başkandı. Durumu ona anlattım. Yönetim kurulunda bir karar aldık. Adalet bakanlığı ve Türkiye noterler birliğine yazılı başvurularda bulunarak mahkemelerde duruşmalar esnasında bilirkişil tayin edebileceğimizi, yasal bir Kürd kurumu olduğumuzu ve bu işlere vakıf üyelerimiz olduğunu yazıp bildirdik. DGM bunun üzerine isim istemişti. Benim dışımda bir kaç arkadaşın ismini sunduk. Uzunca bir zaman da o arkadaşları tercüman olarak çağırdılar diye biliyorum.

Şimdilerde ise bu tür konularda KÜRD-KAV’dan çok Kürt Estitüsü’nün görüşlerine baş vuruyor mahkemeler. Son olarak basından öğrendiğimiz kadarı ile Yusuf Çetin adındaki sinema sanatçısı, adının Şoreş olarak değiştirilmesi talebi ile mahkemeye baş vurunca mahkeme de bu konuda Sami Tan’dan bilgi istemiş ve bu bilgilerden sonra karar vereceğini bildirmiş. Sonuç ne oldu bilmiyorum ama, trajikomik şeyler ülkesi Türkiye’de buna benzer yüzlerce olay olduğunu biliyorum.

latifepozdemir@hotmail.com