Gudubetler ülkesine dönüştürülen ülkemde Ağca önce salıverildi, sonra tekrar tutuklandı. Daha öncede Kırcı salıverilmiş, yurtdışına kaçmış ve en son Ukranya'nın başkenti Kiev'de yakalanarak hapse konulmuştu. Ağca, gazeteci yazar Abdi İpekçi'nin katili ve Papa 2. Jean Paul'u öldürmeye girişmiş biri. Yaptığı hiçbir şeyden pişman değil. Dahası yapamadıklarından pişman. Cezaevinden çıktığı gün, "bu ülke şerefsiz komünistlere kalmayacak" diye bağırmaya başladı. Eli belki bir daha silah tutmayacak Ağca'nın, belki piyonluktan terfi edecek bir başka yetkeye. Artık, o bir maşa olmayacak belki ama başka maşaların kullanılması için iyi bir model oluşturacak. Belki, kendisini güllerle karşılayan gençler arasında birileri yeni piyonları olacak özdeşim kurdukları Ağca'nın yada Ağca üzerinden Ağcanın ağababalarının.

Adalet bakanı "tahliye konusunda bir sorun varsa anlaşılır ve gereği yapılır" diyor  ve ekliyordu Ağca'nın salıverildiği günlerde: "Bir sorun olup olmadığını anlamak için dosyaya bakmamız gerekiyordu. Tahliye olmadan dosyayı inceleme yetkimiz yok". Yani diplomatik dili Türkçeleştirirsek, koca adalet bakanı, dosyada hata olup olmadığını görmek için hatanın ortaya çıkmış olmasının işaretlerini görmemiz gerekiyor diyordu. Dosyayı incelemek için Ağca'nın salıverilmesi, kamuoyunun bunu tartışması, Ağca salıverilince nelerin olacağının görülmesi, ilgili yerlere gereken mesajların verilmesi ve sonuçta "kuş kafesten uçtuktan sonra" (zor bir olasılık ta olsa) "hata yapmışız, arayın bakalım nerede bizim bu kerata" diyerek arama emrinin düzenlenmesi için kendi biriminde çalışan savcıların arama emrini çıkarmasını beklemesi gerekiyordu.

Türkiye toplumunun hafızası konusunda söylenen epey şey var. Her birimizin yaşamını  önemli oranda etkileyen bir çok olay  çok hızlı eskiyip anılarımızdan kolayca siliniyor. Yaşamı etkileme gücü olmayan, gereksiz ve nostaljik anılar ise  yıllarca belleklerde çakılı kalıyor. O nedenle gündelik yaşamımızı çok önemli oranda etkilemesine rağmen, "gündelik yaşamımızı etkilediği bilincine ulaşamadığımızdan" belleğimizden kovduğumuz bazı bilgiler sunmak bu yazının başlıca hedefi. Ağca olayı üzerine yada Ağca'nın salıverilmesinin bir kısmımızda oluşturduğu  isyan duyguları üzerine düşünürken,  salt Ağca üzerine değil O'nun ilişkili olduğu kişiler üzerine de düşünmemiz gerektiğini hatırlatmak üzere, kısa biyografilere vurgu yapmak ve ne türden ilişki sistemleri üzerinden yönetildiğimizi fark etmek önemli.

Hemen söylemek gerekiyor ki, biyografiler üzerine burada ifade edilenler çeşitli yayın organlarına yansımış bilgilerle sınırlıdır. Bir kısmı zaten konularla ilgilenen hemen herkes tarafından bilinen bu bilgilerin birazcık sistematize edilmeye çalışılması, büyük fotoğrafın görülmesini sağlamaya yöneliktir. Büyük fotoğraf, uykularımızı kaçıracak kadar heybetli ve korkunç. Bu heybetlilik ve korkunçluk karşısında toplum olarak aciz kalışımız nedeniyle olsa gerek, bu türden olaylarla her karşılaştığımızda, olayları  sadece unutmayı ve yok saymayı becerebiliyoruz.

Türkiye'nin gündemine son zamanlarda Ağca oturduğu için,  Ağca'yla işe başlamak önemli.  Ağca, 1 Şubat 1979'da Milliyet Genel Yayın Müdürü Abdi İpekçi'ye düzenlenen suikastın tetikçisi. Hala televizyon ekranlarında cinayeti nasıl işlediğinin provasını yapan görüntüler yayınlanıyor. Gerçi o yakın zamanlarda, gazeteci yazar M. Ali Brant'la yaptığı görüşmede cinayeti işlemediğini söylüyor. Ama Ağca ne söylemiyor ki. O nedenle Brant'la görüşmesindeki "cinayet yalanlamasını"  önemsememek gerek.. Bu saatten sonra ne söylerse önemli görülmeli bilemiyorum. Ama "cinayet yalanlamasını" önemsememenin gerektiği net.

Ağca, Malatya doğumlu. Cinayeti tetikçiliği yaptığı zamanlarda kara yağız bir delikanlı. İpekçi'nin ölümünden yaklaşık altı ay sonra   25 Haziran 1979'da yakalanıyor. Birkaç ay sonra da(23 Kasım 1979), bu ülkenin en korunaklı cezaevlerinden biri olan Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçı(rılı)yor. İpekçi davasında Ağca, İstanbul 1 No'lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi'nde gıyabında yargılanıyor ve 28 Nisan 1980'de idama mahkum ediliyor. Ağca 1979 yılında işlediği farklı suçlardan da yıllar sonra ceza  alıyor. Bu suçlardan biri, 3 Nisan 1979'da Cengiz Aydos'un sahibi olduğu 34 EL 919 plakalı taksinin gasp edilmesi, ikincisi ise 4 Nisan 1979'da Koşuyolu Fruko Gazoz deposundan para çalınması ve üçüncü olarak  22 Mart 1979'da Kızıltoprak'taki Yıldırım Kuyumcusu'nun soyulması. Ağca, Kızıltoprak'taki Yıldırım Kuyumcusu'nun soyulması ve 6136 sayılı "Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalefet" suçlarından açılan davalardan,  zaman aşımı nedeniyle yargılanamıyor.  Cengiz Aydos'un kullandığı ticari otomobilin gasp edilmesi ve Fruko Gazoz Deposu'nun soyulmasından 18 Aralık 2000 tarihinde Kadıköy Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanan  Ağca bu olaylardan  toplam 36 yıl ağır hapis cezasına çarptırılıyor.

Ağca'yı dünya çapında namlandıran ve Türkiyeli gençlerin kendileri için idol olmasına yol açan olaylar bunlar değil elbet. O'nu üne kavuşturan 13 Mayıs 1981'de Papa 2. Jean Paul'e suikast girişiminde bulunması. Suikast girişiminden sonra yakalanan Ağca İtalya'da ömür boyu hapse mahkûm edildi ancak Ağca, önce Papa ile görüşerek "manevi affını" sağladı, ardından  İtalya Cumhurbaşkanı Carlo Azeglio Ciampi tarafından 13 Haziran 2000'de affedilerek Türkiye'ye gönderildi. Böylece 19 yıl İtalya'da Papa'ya suikast girişiminden  cezaevinde kaldı. Papa suikastı sonrası Ağca'nın ne denli kirli işlerle içiçe olduğu daha çok tartışılır oldu.  Ağca'nın suç ortakları olarak Oral Çelik, Abdullah Çatlı, Mehmet Şener, Yavuz Çaylan, Yalçın Özbey'in de aralarında bulunduğu birçok kişinin adı ortaya atıldı. Bu kişilerin bir kısmı çeşitli şekillerde yargı huzurunu çıkarılıdı.Ama ardından, deyim yerindeyse bunların bir kısmı sırra kadem bastı, kayboldu. bir  kısmına hiç rastlanamadı. Ağca ise birkaç gün de olsa, öldürdüklerinin kanları ellerinde özgürlüğün tadını çıkardı ve kendilerine ülkücüyüz  diyen gençler "O'nunla gurur duyuyor".

Oral Çelik'te tıpkı Ağca gibi, 1980 öncesinde ülkücü bir tetikçi olarak öne çıkıyor.   Malatya'da çeşitli bombalama olaylarına ve öğretmen Nevzat Yıldırım'ın öldürülmesi olayına  adı karışıyor. Malatya'da teşhir olunca İstanbul'a gidip izini kaybettiriyor. Milliyet Gazetesi Genel Yayın Müdürü Abdi İpekçi suikastının yönlendiricisi ve Papa suikastının kilit isimlerinden biri olarak 1980'li yıllarda O'da ünleniyor.  Mehmet Ali Ağca'yı cezaevinden kaçıran Er Bünyamin Azer Yılmaz ve diğer sanıkların ifadesinde adı mahkeme tutanaklarına yansımasıyla yeniden gündeme geliyor.  1985 yılında İsviçre'de Abdullah Çatlı ve Mehmet Şener'le birlikte yakalanıp, kısa bir süre sonra salıveriliyor.  14 Kasım 1986'da Fransa'da  uyuşturucu suçundan üzerinde Bedri Ateş sahte kimliğiyle tekrar yakalanıyor. Çelik, İsviçre'de yakalandıktan sonra  uzun süre kimliğini reddediyor. Çelik'in üç yıl hapiste yattıktan sonra asıl kimliğinin anlaşılması üzerine Türkiye tarafından iadesi isteniyor. İsmini 1993 yılında kabul eden Oral Çelik, cezası dolduktan sonra 17 Aralık 1993'te İtalya'ya iade edilip, burada uyuşturucu kaçakçılığı ve sahte kimlik kullanmaktan yargılandığı davadan beraat ediyor. İtalya'dan İsviçre'ye iade edilen ve Basel'de uyuşturucu davasında yargılanan Çelik, bu davadan da beraat ediyor. 1996 yılında Türkiye'ye iade edilen Çelik aleyhinde silahlı çete üyesi olmak, ruhsatsız silah taşımak ve cezaevinden adam kaçırmak suçlarından açılan davalar (Ağca davalarının bir kısmında olduğu gibi) zamanaşımına uğruyor. İpekçi davasında da tahliye edilen Çelik, cezaevinden çıktıktan sonra Malatya'da evlenip, çoluk çocuğa karıyor. Çağrı İnşaat, Nakliyat, Güvenlik Turizm adlı bir şirket kuran "işadamı Çelik"  Malatyaspor Kulübü Başkanlığı görevini bir süre üstleniyor.  Çelik ve adamları, 03 Mayıs 2000'de Tayfun Tombuloğlu'yla bir alacak verecek olayıyla ilgili gözaltına alınıyor ve bir gün sonra serbest bırakılıyor. Çelik'te tahliye edildiği gün, ülkücü geçlerin bir kısmı "O'nunla gurur duyuyor" du.Sanırım hala duyuyorlar.

Papa suikastının işbirlikçilerinden olan Abdullah Çatlı, Susurluk kazasında öldü. Belleklerimiz neresindedir bilemiyorum ama, hatırlatmak üzere, 3 Kasım 1996 günü Balıkesir'in Susurluk ilçesi yakınlarında akşam saatlerinde bir trafik kazası meydana gelmişti.
İstanbul Emniyet Müdür Yardımcısı Hüseyin Kocadağ, Mehmet Özbay sahte kimlikli Abdullah Çatlı ve Melahat Özbay sahte kimlikli Gonca Us kazada ölmüş,
 Doğru Yol Partisi (DYP) Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak yaralanmış, kazaya karışan mercedes marka zırhlı otomobilin içinde 2 MP-5 otomatik tabanca, Sedat Bucak adına kayıtlı Sig Sauer ve Kocadağ'a ait Baretta marka ruhsatlı silahlar, Irak yapımı Tarık marka ve 22 milimetrelik Baretta marka iki tabanca, bol sayıda mermi ve iki adet susturucu çıkmıştı. Bir silah deposu görünümü veren bu kadar farklı tip ve markada silahlarla bu adamların neler yapacağı sır. O dönemler bir de kayıp bir çanta söylentileri dolaştı durdu ve kayıp çantada nelerin olduğu da sır. Aslında, bu adamların o kadar silahla ne türden bir "işe" çıktıklarını bilmek için kahin olmaya gerek yok. Onlar kendilerini bu tür kirli işlerde kullanan bir başka şef'in, yaptırdığı "bin operasyondan" bir tane daha gerçekleştirmek üzereydiler büyük olasılıkla. Düşünün bir, Emniyet amiri, milletvekili, ülkücü lideri ve bir sürü silah birbirlerine ne kadar yakışıyorlar değil  mi?... Kendilerine göre "ülke için tehdit" olarak algıladıkları birilerini yok etmek için bir araya gelmiş bu insanların ikisi ülkenin tepe noktasındaki kamu görevlisi olması "kamu adına yapılan işlerin" kimler tarafından organize edildiğinin görünen cephesi. her neyse.

Abdullah Çatlı'nın, 9 Ekim 1978'de de Ankara ili Bahçelievler semtindeki 7 TİP'linin katledilmesi olayının planlayıcısı ve baş sorumlusu olduğuna ilişkin tutuklama kararı olayın üzerinden 4 yıl 4 ay geçmesinden sonra çıkarılabildi. 1979 yılında İstanbul'a yerleşen ve Hasan Kurtoğlu kimliğini kullanan Çatlı, burada silah kaçakçıları ile yakın ilişkiler kurdu. Çatlı, İstanbul'da kaldığı dönemde Ağca'nın hapisten kaçma eylemini Oral Çelik ile birlikte organize etti. Abdullah Çatlı'nın, Mehmet Ali Ağca ve arkadaşlarına pasaport temin ettiği, Mehmet Ali Ağca, hapisten kaçtıktan sonra Çatlı'nın evinde kaldığı, Çatlı'nın Nevşehir Emniyetinden sağladığı pasaport ile 12 Eylül'ü izleyen aylarda yurt dışına çıktığı ve  Bulgaristan ve Viyana'da bir süre kaldığı biliniyor. 13 Mayıs 1981'de Ağca tarafından gerçekleştirilen Papa Suikastı tertipçilerinden olduğu ileri sürüldü. Bu bilgi gazeteci G.Civalıoğlu tarafından da doğrulandı. Çatlı,  22 Şubat 1982'de İsviçre'de Mehmet Saral adına düzenlenmiş pasaport ile yakalandı, ancak serbest bırakıldı. 9 Eylül 1982'de İtalyan kökenli kontra lideri Stafane Deele Chiaie ile birlikte Amerika'da yapılan Dünya Anti Komünistler Birliği toplantısına katıldığı iddia edildi. Ağca Çatlı'nın Kostarika'da ABD'li anti komünist timlerinin de içinde yer aldığı bir anti komünist timinde uzun süre eğitim gördüğünü, olası bir iç savaşta komünistlere karşı mücadele birliklerinin başında şef olarak görev yapmak üzere eğitildiğini ifade etti.  Çatlı'nin 22 Ekim 1983'de Paris'te MİT ile ilişkiye geçtiği ve ASALA'ya karşı 5 eylemde kullanıldığı MİT resmi belgelerine yer aldı. 22 Ekim 1984'de Paris'te yakalandığında üzerinde Hasan Kurtoğlu adına düzenlenmiş bir pasaport olan Çatlı, Fransa'da 4,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 16 Eylül 1985'de Papa Suikasti davasında tanık olarak konuştu. Oral Çelik'in suikast ile ilgisi olmadığını, Ağca'nın Bulgar ajanı olabileceğini iddia etti. Çatlı, kısa bir süre sonra Fransa tarafından 7 yıl ceza aldığı İsviçre'ye iade edildi. 21 Mart 1990'da Zug cezaevinden kaçtı. 1993'de Türkiye'ye gelen ve taşıdığı Şahin Ekli adına düzenlenmiş pasaport ile gözaltına alınan Çatlı, aynı tarihte serbest bırakıldı. Yeşilköy havaalanında alınan parmak izleri yıllar sonra Ömer Lütfü Topal'ı öldüren otomatik silahlardan birinin şarjöründe de bulundu. Çatlı'nın 26 Nisan 1996'da Ömer Lütfü Topal ile aynı uçakta Kıbrıs'a gittiği ve aynı otelde kaldıktan sonra 1 Mayıs 1996'da geri döndüğü de kayıtlardan ortaya çıktı. Türkiye'de Mehmet Özbay sahte kimliğini kullanan Çatlı'nın İstanbul'da 6 şirkete ortak olduğu ve ticaret hayatına da atıldiği basında yer aldı.  Tansu Çiller'in başbakanlığı döneminde PKK'nın finansörü olarak görülen işadamlarına yönelik operasyonlarda yer aldığı; 15 Mart 1995'de Azarbeycan'da düzenlenen darbenin organizasyonunda yer aldığı; Tarık Ümit'in kaçırılıp öldürülmesi olayını düzenlediği; ilişki içinde olduğu Özel Harekatçı Polisler ile birlikte Ömer Lütfü Topal cinayetini gerçekleştirdikleri; Mehmet Ali Yaprak'ı fidye almak için kaçırdığı; devletin çeşitli resmi belgelerinde iddia edilmektedir. 5 Kasım 1996'da Nevşehir'de yapılan cenaze törenine, BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu, Drej Ali olarak tanınan Ali Yasak ve bazı Ülkücü Gruplar ile yaklaşık olarak 4500 kişilik bir topluluk katıldı. Türk bayrağına sarılı tabutu Necdet Ersan Mezarlığına defnedildi.

Başlangıçta basit bir trafik kazası olarak değerlendirilen kazanın zaman içinde, devlet içinde örgütlenmiş çetelerin açığa çıkmasında rol oynayan bir sembole dönüşmesi, Sürekli Aydınlık  için Bir Dakika Karanlık olarak tarihte yerini alan pasif kitle eylemlerinin örgütlenmesi, dönemin başbakanı  (şimdilerde evrakta sahtecilik davasında 2 yıl 6 ay hapis cezası alan kayıp trilyonların şaibecisi) Erbakan'ın eylemcileri "gulu gulu dansı yapıyorlar" diyip küçümsemesi o kazaya istinaden yaşandı.1997'de Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Susurluk Araştırma Komisyonu raporunu tamamlandı ve 1998'de Başbakan Mesut Yılmaz tarafından Kutlu Savaş'ın hazırladığı rapor kamuoyuna açıklandı.
İstanbul 6 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi, 1997/180 Esas, 2001/36 Karar ve 12.2.2001 günlü hükmüyle Susurluk kazası sanıkları hakkında mahkumiyet kararı verdi. Karara göre; "Susurluk" kazasıyla ortaya çıkan "yasadışı eylemler" bir "çete" olgusunun varlığını göstermektedir  ve  bu çete  cürüm işlemek için oluşturulan silahlı teşekkül olarak,  yukarıdan aşağıya emir komuta doğrultusunda örgütlenmiştir. Bu karar Yargıtay 8.Ceza Dairesinin tarafından da onanmıştır.

Peki Yargıtay Susurluk'ta açığa çıkan çeteyi resmen onadı da ne oldu. Sedat Bucak önce yeniden dokunulmazlık zırhına büründü. Sonra "ben kazada hafızamı kaybettim" dedi ve çıktı işin içinden. Çatlı büyük dava adamı olarak ilan edildi ilgili çevrelerce. Bu vatan için kurşun atanda yiyende bizdendir dedi dönemin başbakanı Çiller. katiller topluluğunu sadece derin devlet olarak değil "yufka devlet" olarak ta sahiplendiler. Çatlı'nın kahramanlığını kanıtlamak için Asala'ya karşı nasıl kahramanca mücadele ettiğinin tarihçesini insanların gözlerine dayadılar. DHKP-C lideri Dursun Karataş'ın peşine, yasal olmayacak şekilde ve uyuşturucu torbasını da yanına alarak nasıl düştüğünü kamuoyuna açıkladılar. Ve sürüp gitti bu durum, sürüp gidiyor ve "Türkiye Çatlı'yla da gurur duyuyor". Her ne hikmetse katillerle "gurur duymayı erdem belleyen Türkiye, Şemdinli'de 9 Kasım 2005 günü Umut Kitapevini bombalayarak Mehmet Zahir Korkmaz'ın ölümüne ve çok sayıda kişinin yaralanmasına neden olanlar çetecilerle gurur duymayı beceremedi. (Bu durum Şemdinli çetesi mensuplarını derinden üzmüştür ve ülkücülerin gönül almaları için acilen onlarla da gurur duyması gerekir. Yoksa kendileriyle gurur duymayan bir ülke için onurlu mücadelelerini sürdürecek şevkleri kalmaz ve maazallah bu ülke de cinayet işletecek katil bulmakta devletin ilgili organları zorluk içinde kalırlar)...  

Devam edecek ..