Diyeceksiniz ki bu TİSİ'yi nereden çıkardın? Türkiye, İran, Suriye ve Irak'ın kısa yazılışıdır. 80 yıldan beri TİSİ vadisinde Kürd'lerin yaşadıkları, ne kitaplara ne de filmlere sığar. Bunlar zaten çoktan anlatıldı ve yazıldı. Ben sadece, hep birlikte Kürd'ler vadisi TİSİ'nin son dönemlerdeki durumuna bir göz atalım istedim.

Birinci dünya savaşından sonra, Akdeniz havzası, Avrupa ve Ortadoğu, Lozan belgeleriyle yeni bir statüye kavuştu. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Avrupa için yeni bir statü belirlenirken, Stalin'in isteği üzerine TİSİ bölgesine dokunulmadı. Sadece İsrail'de bir değişiklik olduysa da sancıları hala devam ediyor. TİSİ vadisindeki değişiklikleri Stalin şiddet kullanarak dağıttı. Kızıl Kürdistanı yok etti, Mahabat Kürd Cumhuriyet'ini ortadan kaldırdı. Kürd'ler, 80 yıldan beri kendileri dışında oluşturulan bu statüye karşı çıkmışlar, direnmişler ve çok ağır bedel ödemişler. Kürd'lerin bu itirazları günümüzde de devam ediyor.

1952 Bağdat Paktı'nın imzalanmasından hemen sonra, Türkiye 730 km. Suriye-Türkiye sınırına mayın tarlaları döşedi. Bu dünya da ilk defa, başkaları tarafından akrabalar arasına döşenen, mayın tarlasıdır. Bunu yıllar sonra, Stalin'in arzusu üzerine Berlin'in çevresine döşenen mayın tarlaları izledi. 1990'da Varşova Paktı'nın dağıtılması ve 50 yıllık soğuk savaşın sona ermesiyle, Berlin'in çevresine döşenen mayın tarlaları ortadan kaldırıldı. ABD'nin Bağdat çıkarması, Kürd'ler arasına döşenen mayın tarlalarının da ortadan kaldırılmasına neden olabilir. Bu herkesten çok Kürd'lerin tutumuna bağlıdır. Öyleyse Kürd'lerin herkesten çok dikkatli olmaları gerekir.

Bağdat çıkartmasının yapıldığı günden beri, gelişmeler hep Kürd'lerin lehine oluyor. Kürd'ler de burada çok iyi ve dengeli bir politika izliyorlar. Şubat sununda Samara'daki Şii'lerin kutsal saydıkları Türbe-Camii havaya uçuruldu. Zaten Sünni'lere karşı dolu olan, Şii'ler için bu olay bardağı taşıran son damla oldu. Şii'ler ayaklandı, acımasızca ve pervasızca Sünni'lere saldırdı. Karşılıklı saldırılar, bir iç savaşa dönüşebilir. Araplararası bir iç savaşta Kürd'ler taraf olmak istemeyeceklerdir. Böylece bağımsızlıklarını ilan etmekten başka çareleri de yoktur. Bu durum da başta BM'ler olmak üzere, batılı devletler de, Kürd'lerin bu taleplerini kabul etmek mecburiyetindedirler. Hiç kimsenin Kürd'leri Araplararası bir iç savaşta taraf olmaya zorlamaya hakkı yoktur. Özellikle BM'ler Yugoslavya örneğinde olduğu gibi, bu de-fakto durumu kabul etmek mecburiyetindedir.

İran'da ise yeni cumhurbaşkanı söylem ve davranışlarıyla, batının sabrını taşırıyor. Özellikle İsrail için söyledikleri, batıya İran'a müdahale için bir davet niteliğindeydi. Bağdat çıkartmasında ABD'nin yanında yer almayan batılı birçok devletin, ABD'nin yanında yeralmasını sağladı. Bu da ABD'nin Tahran çıkarmasında işini kolaylaştıracaktır. İran'ın 2006 falı pek içaçıcı görünmüyor. Putin bu büyüyü bozmaya kalksa bile, bir yararının olacağını sanmıyorum.

Suriye'ye gelince; Hariri suikastinden sonra, hedef haline gelen Suriye, Ahmedi Necad'ın İsrail ile ilgili söylediklerinden sonra, İran'ın hedefe girmesiyle, biraz nefes alsa da, hedeften tam çıkmış değil. Çünkü Suriye BOP'un temel unsurlarından biridir.

Görüldüğü gibi Kürd'ler vadisi TİSİ hızla değişiyor. Bu değişimde Kürd kimliği daha da net görünmeye başladı. Türkiye olup bitenlere seyirci kalmasa da, şaşkın ve çaresiz. İzlediği inkarcı politikalarıyla siyasi iflasın eşiğinde. Kendi bölgesindeki değişim rüzgarlarının etkisinden kurtulamayacağını bildiği halde, değişmemek için direniyor. Şu anda kabuğunu değiştirmeye çalışan yılanın sancılarını yaşıyor. Yıllardan beri kabuğunu değiştirmek istemediği içinde, zaten büyüyemiyor. Yaşamın her alanında Avrupa'nın en geri ülkesi. Sık sık tekrarlanan askeri darbeler, her seferinde ülkeyi biraz daha geriye götürdü. Mevcut statükonun kaymağını yiyenler değişime şidettle karşı çıkıyorlar. Bunların başını ise Generaller çekiyor. Bilindiği gibi 27 Mayıs darbesinden sonra oluşturulan mütevazi subay derneği OYAK, 45 yıl gibi kısa bir sürede Türkiye'nin üçüncü büyük holdingi oldu. Büyümesi soygun ve talana dayalı olan bu holdingden, hiç kimse hesap soramıyor. Askerler özelleştirmeye şiddetli karşı çıkarken, Demir-Çelik fabrikaları hediye edilince sustular. 1960 yılından beri, yedek subay olarak askerliğini yapan, her Türk vatandaşını iki yıl boyunca soydular. Çünkü her subay OYAK'a ortaktır ve maaşından aidat kesilir, teskeresini aldıktan sonra, üyeliği de sona erer. Ödediği aidatlar ise geri ödenmez. İşte bu yolla OYAK yüzbinlerce Türkiye vatandaşını soymaya devam ediyor. Bu da 45 yıldan beri milyarlarca dolar soygun demektir. İste hu beyler, ne kadar Vatan Millet deseler de, bu soygun düzenlerinin bozulmasını ve Fransız şirketleriyle karlı ortaklıklarının bozulmasını istemedikleri için, değişime karşı çıkıyorlar. 80 yıldan beri oluşan statükonun bütün asalakları, statükoyu korumak için hata üstüne hata yapıyorlar. Bunun da acısını Türkiye halkı çekiyor.

Türkiye, Bağdat çıkarmasından önce, ABD ile birlikte hareket etti. ABD askerlerine Türkiye üzerinden geçiş izni verildi. ABD askerleri Kızıltepe ve Nusaybin'e kadar gittiler. Türkler, sonunda birden bire caydılar ve TBMM'de 1 Mart teskeresi diye bir karar çıkardılar. Bu karara dayanarak ABD askerlerini Kızıltepe ve Nusaybin'den geri çevirdiler, İskenderun'dan denize döktüler. Saddam'ın devrilmesinden sonra, sınıra asker yığdılar ve müdahale etmek istediler. Herhalde o zamana kadar Saddam'ın yenilmeyeceğini düşünmüşlerdi. Ancak Barzani'nin sert tepkisiye karşılaşınca geri çekildiler. Osmanlının Bağdat'ı işgalinde, kelle koltukta üç gün üç gece savaşan Genç Osman'ın torunları, bu sefer kelle çuvalda dolaşmaya başladılar.

Ankara bunları görmüyor, yanlış politikalarını, yine yanlış politikalarla düzeltmeye çalışıyor. Bütün dünyanın karşı çıkmasına rağmen, önce Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Şam'a resmi bir ziyaret gerçekleştiriyor. Ardından son yıllardaki Şam-Ankara ilişkilerini unutmuşcasına, Hariri'nin ölümünden sorumlu tutulan Şam'ı, Cumhurbaşkanı Nejclet Sezer ziyaret ediyor. Bununla da kalmıyor, Başer Esad'ı ve ailesi, Başbakan Erdoğan'ın ailesiyle birlikte tatilini Rize'de geçirmek üzere Türkiye'ye davet ediliyor. ABD'nin sert çıkmasıyla bu tatil suya düştü. Bunları derin devlet menşeli, Susurluk yolu, Trabzon olayları ve Şemdinli olayları izledi. Şemdinli'de, Kara Kuvvetleri Komutanı Yaşar Büyükanıt'ın arkadaşı ve tanıdığı terbiyeli ve uslu bir subay bomba korken yakalanınca, olaylar birden kesildi. Bu da, asla sona erdi anlamına gelmez. İşsiz ve geleceğinden zerre kadar emin olmayan insanlar, sokakları doldurmuş, "eğer Türkiye AB'ye girerse şerefimizi ve haysiyetimizi kayıp ederiz" diye bağırıyorlar. Bunların da arkasında statükonun, asalaklarının olduğu kesin.

Statükonun asalakları, Kültür Bakanlığı'nın da ekonomik yardımıyla Kurtlar Vadisi Irak adıyla bir film yaptılar. Sokakta bağıranlar, şimdi sinema salonlarında, Kurtlar Vadisi Irak filmini izleyerek ruhlarını eğitiyorlar. Bu film Türkiye'de büyük bir sansasyon yaratırken, batının tepkisini çekti. Belki de yakında Kurtlar Vadisi Irak-2 filmini de Kültür Bakanlığı'nın yardımıyla çekerler.

Şubat ayının sonunda Hamas lideri Ankara'ya davet ediliyor. Başta İsrail olmak üzere, bütün batı ayağa kalkıyor. Davet ortada kalmasın diye, AKP sahip çıkıyor. Her olaydan post çıkarmaya çalışan muhalefet suskun. Herkes şaşkın olup bitenleri izliyor. Her olayda değerli görüşlerine başvurulan Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Başkanı suskun. Halbuki kamuoyu bu iki devlet büyüğünün, bu konudaki görüşlerini merak ediyor.

Davetin aslı, aslında ABD'ye nisbetti. Bilindiği gibi Diyarbakır Belediye Başkanı Osman Baydemir ABD'ye davet edildi. Ankara bu davetten çok rahatsız oldu. ABD'li yetkililer de, "seçilmiş bir belediye başkanıdır, davetin hiçbir mahsuru yoktur" dediler. Ankara'da ABD'ye nisbet yaparak "Hamas lideri Meşal da seçilmiş insandır. Davet etmemizin hiçbir mahsuru yoktur" demeye getirdi. ABD bunu yutar mı? Bunu ancak Hamas liderini Ankara'ya davet edenler bilir.

Bağdat Paktı'nın geçersiz sayıldığı bu günlerde, Türkiye'nin en büyük handikapı İran'dır. Bugüne kadar, Türkiye'deki statükocular, İran'ın İslami rejimine karşı çıkıyorlardı. Şimdi ise İran'ı korumada zorlanıyorlar. Irak'ta milyonlarca Türkmenin yaşadığı yalanı, son seçimde ortaya çıktı. Ama İran'da en büyük çoğunluğu Azerilerin oluşturduğu da bir gerçek. İran'da Azerilerin özgürleşmesi, ikinci büyük çoğunluğu oluşturan Kürd'lerin özgürleşmesi demek. Bu da Ankara'nın işini zorlaştırıyor. Çaresiz Türkiye değişmek mecburiyetinde.

Kürd'ler Vadisi TİSİ'de yaşayan Kürd'lere gelince bunlarda çaresiz değişmek mecburiyetinde. Özellikle Türkiye tarafında yaşayan Kürd'ler için bu kaçınılmazdır. Bazı Kürd büyükleri ise, oturmuş başkalarını karalamaya ve kirli göstermeye çalışıyorlar.  Bu yaptıklarıyla kendilerini temiz göstermeye çalışlarken, girdikleri bataklığın farkında değiller. Kişilik yapan bu insanların kendi kişiliklerinden şüpheleri var. O da bunları paranoya durumuna getirmiş. Bunlar başkalarını yazacaklarına, birde kendilerini yazsalar, toplum da nöylece bunları daha iyi tanımış olur. Halbuki Kürd'ler bu paranoyolara aldırış etmeden yollarına devam etmeleri gerekiyor.

Birde Kürd'ler adına tv'lerde konuşan bir Kürd "bizim üniter devlet sorunumuz yoktur, üniter devlet içerisinde kardeş kardeş bir arada yaşamak istiyor ve Kürd olarak bizim hiçbir talebimiz de yoktur" diyor. Bu ise, bir Kürd'ün Kürd'ler için söyleyebileceği en berbat sözdür. Her Kürd okula başladığı günden beri üniter devletle sorunu vardır. Çünkü her Kürd, ABC'yi ezberlemeden "varlığım Türk varlığına armağan olsun"u ezberledi. Nasıl oluyor da bazı Kürd'lerin üniter devletle sorunu olmuyor? Ben bunu anlamakta zorluk çekiyorum. Belki bazı bireylerin sorunu olmayabilir. Bu bireyler ancak kendi adına konuşabilirler. Bunların Kürd halkı adına konuşmaması lazım. Kürdler buna müsade ve yetki vermemelidirler.

Kürd'ler birbirleriye uğraşmayı bırakmalı, bazı söz ve deyimler de telif hakkı davasma düşmeden Kürd'i eksende bir arada olmaya kendilerini zorlamalıdırlar. Yıllardan beri Avrupa'da oluşturulan örgütler diasporasını, Kürd diasporasına dönüştürmenin olanaklarını araştırmalıdırlar. Türkiye'ye hiçbir zaman dönmeyeceklerini ilan edenler, Türkiye'deki çalışmalardan uzak durmalıdırlar. Çünkü Türkiye'nin yıllardan beri bunların hayal bile edemedikleri kendine has koşulları oluştu.

Dünyadaki siyasi değişmeler, bölgemizin özel koşulları, Kürd halkının mücadele birikimi, Kürd'leri tarihde hiç olmadığı kadar şanslı kılıyor. Geçmişte kaçırılan şansların bu sefer de kaçırılmaması gerekiyor. Siyasi ilişkiler, Kürd halkının çıkarları temelinde oluşturmalıdır. Çünkü Kürd sorunu siyasidir, çözümüde siyasi olacaktır. Bunun için Kürd halkı, gasp edilmiş siyasi haklarını eksiksiz kullanabilmelidir. Bu da hak eşitliğine dayalı federatif bir yönetim biçimiyle mümkündür. Federatif yönetim günümüzde batının da benimsediği çağdaş yönetim biçimidir. Her türlü şiddeti red eden, Kürdistan'ın diğer parçalarıya kardeşlik ilişkileri içerisinde olan, dünya siyaseti ile barışık bir siyasi kuruma ihtiyaç vardır. Bu, tüccarıyla, din adamıyla, köylüsüyle, emekçisiyle ve aydınıyla ulusal eksenli bir yapı olmalıdır.

Bütün bu tesbitleri gözönüne alarak, Şerafettin Elçi'nin önderliğinde, liberal demokrat, sosyal devleti hedefleyen siyasi bir parti kurmak için, bir yılı aşkın bir süreden beri bir çalışma yürütüyoruz. Özgür bireylerin bir araya gelerek oluşturacakları bu yapı, kesinlikle bir koalisyon olmayacaktır. Çalışmalarımız sona yaklaştı, önümüzdeki kısa zaman da partimizi kurmak için çalışmalarımızı hızlandırdık. Bunun için görüş ve öneriler bize güç katacaktır.

Mart 2006