Çerkezlerin anayurdu Kafkasya, yani bugün kü Çeçenistan’dır. Çoğunluğunun Müslüman olması nedeniyle, sürekli Çar’ın baskısı altında yaşamlarını sürdürüyorlardı. Çerkezlere karşı en büyük katliam 19. yüzyılın ortalarında oldu. Bu katliamdan kurtulmaya çalışan Çerkezler; kara ve deniz yolunu kullanmak üzere Osmanlı topraklarına göç ettiler. Çerkezler bunu, ”büyük göç” olarak adlandırırlar. Büyük göçle birlikte Mısır, Ürdün, Suriye başta olmak üzere Anadolu’nun her tarafına yerleştiler.

İslami geleneklerinden dolayı, sanat alanında olmasa da Osmanlı sarayı başta olmak üzere, birçok alanda görev yapmış, çok değerli Çerkezler vardır. Bunların bazıları Osmanlı paşası ve valilik görevlerini başarı ile yürütmüşlerdir. Yine birçok şair ve yazar Çerkez kökenlidir.

Şu anda Anadolu’da yaşayan Çerkezler, Çerkezistan’da yaşayan Çerkezlerden daha fazladır. Amacım burada Çerkez tarihi yazmak değil. Zaten bu benim işim de değildir. Ben burada, kamuoyunun da çok yakından tanıdığı, Türk ırkçılığı yapan bazı Çerkezleri yazmaya çalışacağım.

İhsan Sabri Çağlayangil, cumhuriyetin ilk Çerkez bürokratıdır. Çünkü Mustafa Kemal, Çerkez Ethem olayından sonra Çerkezlere mesafeliydi.

Çağlayangil 1938 de Malatya Emniyet Müdürü iken Elazığ’a nasıl gittiğini, uyduruk bir mahkeme kararıyla Seyid Rıza ve arkadaşlarını nasıl idam ettiğini ve hala o ihtiyarın (Seyit Rıza)  cesaretine hayran olduğunu, hatıralarında uzun uzun anlatıyor. Tabii ki, Mustafa Kemal’e yaranmak için, bunları yapması gerekiyordu. Menderes gelince hemen onunla birleşti. Uzun yıllar Dışişleri Bakanlığı, Meclis Başkanlığı ve 12 Eylül öncesi uzun süre vekaleten Cumhurbaşkanlığı görevini yürüttü. Çağlayangil’in en büyük özelliği, Çerkezleri yeniden Cumhuriyet yönetiminin içerisine çekmesidir. Şu anda MİT içerisinde güçlü bir Çerkez lobisi vardır. Dışişleri ve orduda da önemli görevlerde Çerkezler görev yapmaktadır. Doğan Güreş ve Yaşar Büyükanıt gibi Genelkurmay Başkanlığına kadar yükselmiş olanlar da var.

Uzun yıllar TİP Genel Başkanlığını yapan Behice Boran da sol gelenekçi birkaç Çerkezden biridir.

Deniz Baykal, büyük katliamda dedesi gemiyle kaçıp Antalya’ya gelip yerleşen Çerkez bir ailenin çocuğudur. Göçmenliğin verdiği korkaklık ve pısırıklığı nedeniyle, hiçbir zaman CHP içerisinde birinci adam olmayı düşünmedi. 1995’te İnönü’nün çekilmesiyle Genel Başkan oldu ve hemen Çiller’le koalisyonu bozdu. O zaman Genelkurmay Başkanı olan Çerkez kökenli Doğan Güreş, Baykal’ı çağırdı ve derhal hükümeti yeniden kurma emri verdi. Bu arada Baykal’a, Çerkez lobisinin siyasi lideri olma sözü verdi. Baykal, Genelkurmay Başkanı’ndan bu sözü aldıktan sonra, CHP’yi Çerkez Halk Partisi’ne dönüştürdü. Şu anda, CHP Haluk Koç, Önder Sav, Onur Öymen, İnal Batu, Atilla Sav ve Cevdet Selvi gibi Çerkez kökenli siyasilerin elinde. Baykal’ın listesinden 54 Çerkez parlamentoya girdi. 

Baykal, Çerkezliğine örtü olarak Kürt ve Alevi düşmanlığı yapıyor. Bunu, bir zamanlar; “ Bizim İstanbul İl Başkanımız Kürt ve Alevi değil” deyip övünç kaynağı yapıyordu. Baykal da biliyor ki, Türkiye’de Alevi ve Kürt düşmanlığı yapanların, siyasette yükselmede önlerinde engel kalmıyor. Bu nedenle, “ Vur abalıya” mantığı Baykal’a doğal geliyor.

Muhsin Yazıcıoğlu, Sivas Uzunyayla Çerkezlerinden dir. 12 Eylül öncesi, Ülkü Ocakları Genel Başkanlığı’nı yapıyordu. Yazıcıoğlu da birçok ülkücü gibi, 12 Eylül’den nasibine düşeni aldı. Yazıcıoğlu, Türk ırkçılığında hep başrolde oynadı. Şu anda BBP Genel Başkanlığı yapıyor. Ülkücü camianın büyük çoğunluğu Çerkezlerden oluşuyor. Bunların hepsi yeminli Kürd düşmanıdırlar.

AKP içerisinde başta Abdullatif Şener olmak üzere, çok sayıda Çerkez kökenli milletvekili vardır. Bu dönem, parlamentoda 80 civarında Çerkez kökenli milletvekili bulunmaktadır. Kürd kökenli milletvekillerinden sonra, ikinci büyük çoğunluğu oluşturuyorlar. Bu sadece Çerkezlerin çabalarından ve başarılarından kaynaklanmıyor. Aynı zamanda, Baykal’ın Çerkezler için oluşturduğu siyasi lobiden de kaynaklanıyor. Baykal, sağcıları CHP’ye davet ederken, diğer partilere oy veren Çerkezleri kast ediyordu.

Ahmet Necdet Sezer, Çerkez kökenli bir ailenin çocuğudur. Eşi, Bitlisli Kürümoğuları’ndandır, yani; İnönülerle aynı aşirettendir. Sezer, değişik yerlerde hâkimlik ve en son da, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevinde bulundu. Şu anda Cumhurbaşkanı’dır. Tam tarafsız olması gereken bir görevdeyken, bazı açıklamalarında da görüldüğü gibi, tarafsız olduğunu söyleyemeyiz.

Yukarıda da belirttiğim gibi, İslami gelenekçi bir toplum olduğu için, sanat çevresinde çok azlar. Mesela, tiyatrocu Pelin Batu veya türkücü Zülfü Livaneli gibi. Fakat, son zamanlarda bu alanlarda da Çerkez kökenlilere rastlamak mümkün.

Devletin ekonomik talanlarından köşeyi dönmüş çok az sayıda Çerkez var. Devlet, bunları da Karadenizli Pontuslar gibi hep kontrol altında tutmuş, sınırı aşmamaları için dikkatli davranmıştır.

Medyadan tanıdığımız ve çok önemli işlere imza atmış Çerkezleri unutmayalım. Şaban Karataş, Halit Kıvanç, Orhan Boran, Hıncal Uluç, Ümit Özdağ ve Taha Akyol bunlardan bazılarıdır.

Bu insanlardan çoğunun dedeleri Anadolu’ya geldi. Daha ikinci derecede kan bağı ile bağlı oldukları akrabaları Çeçenistan’da yaşıyorlar. 15 yıldan beri KGB eski ajanı Putin bu insanlara kan kusturuyor. Bunların tek günahı Çerkez olmak ve Ruslarla bir arada yaşamak istemiyor olmaları. Kendi toprakları üzerinde, bağımsız devletlerinde yaşamak istiyorlar.

Rusya, bu hakkı başka halklara tanırken, Çerkezlere neden çok görüyor? Acaba Rusya, Çerkezlerden Çar döneminin intikamını mı alıyor? Çerkezler, 15 yıldan beri onurlarının mücadelesini veriyorlar. Bedeli çok ağır olsa da, bir gün mutlaka başaracaklar. Rus zulmü bir gün mutlaka bitecektir. Zalimin zulmü varsa, mazlumun da ahı vardır. Hz. Ali’nin şu sözü Çeçenistan halkına çok uygun düşüyor. “Mazlum rızalık göstermezse, zalim zulmünü sürdüremez.” Çeçen halkı da zulme boyun eğmiyor. Bir gün mutlaka kazanacaklardır. Acaba o gün, Türkiye’deki akrabaları mahcup olacaklar mı, merak ediyorum?

Ben bu soruyu neden sordum? Çeçenistan’da akrabalarına karşı olup bitenler için üç maymunu oynayan bu insanlar, Türk ırkçılığında başrolü oynuyorlar. Akrabalarınızın yaşadıklarını görmek istemeyebilirsiniz. Hiç olmazsa Türk ırkçılığı yapmayın. Siz, Rus ırkçılığından kaçtınız, Anadolu’ya geldiniz. Peki, Anadolu’da binlerce yıldır yerleşik yaşayan Alevi ve Kürdleri nereye göçürmeyi düşünüyorsunuz? Unutmayın ki, siz Anadolu’nun sadece 150 yıllık misafirisiniz.

Ben şahsen, Anadolu’daki Çerkezleri, Çeçenistan’daki akrabaları ile ilgili duruşları, Kürd ve Alevi düşmanlıklarındaki tavırlarından dolayı anlamakta zorlanıyorum. Acaba Çerkez Türkleri ne düşünüyorlar?

Eylül 2006