Sevgili Bejan, öncelikle belirteyim ki, bu konuşma bugüne kadar seninle yapılanlardan biraz farklı olacak. Çünkü, şiirinin bütüncül bir irdelemesinden çok, içinden geldiğin Orta İçtoroslar'daki Alevi Kürt toplumuyla şiirinin bağı ve bu bölgenin özgül koşulları üzerinde yoğunlaşmak istiyorum.

- Herşeyden önce şunu sormak istiyorum. Yalnız şiirlerinde değil, yazılarında da tam bir imgesel-şiirsel anlatım kuruyorsun. Bunu neye bağlıyorsun, başka bir deyişle bunun sırrını açıklar mısın?
Öncelikle ben bir şairim. Şiir büyük bir kıskançlıkla hayatımdaki yerini korumaya,biricik olmaya uğraşıyor. Böyle olunca meylettiğim diğer tüm uğraşlara şiirin derin gölgesi düşüyor. Gazetedeki yazılarımda bana has bir söyleyişten sözediyorsanız eğer, bu tasarlanmış,karar alınmış bir uslup arayışından değil, baktığım dünyayı o kelimelerle algılıyor olmamdan kaynaklanıyor. Yani yazılarıma konu olan dünyaya ve o dünyanın hikayelerine baktığımda öyle görüyorum. Ve tabii bir gazeteci yahut sosyal bilimci olmadığıma göre yazılarımda şiirin etkisinin görülmesini doğru da buluyorum.

-Toplumsal ortamla sanatçı, sanatçıyla sanat ürünü arasında bir diyalektik birlik ve kanbağı bulunduğunu biliyoruz. Nitekim sende de farklı bir coğrafya, farklı bir mekân, farklı bir aidiyet; dolayısıyla farklı bir üslup ve farklı bir söyleyiş özelliği var. Şiirlerinde hem yöre halkının burukluğunu, hem de Kürt kılamlarının rayhasını tadar gibi oluyoruz. Bunu nasıl açıklarsın?
"Burukluk" dediğiniz şey aslında varlığa içkin bir durum. Bu anlamda gündelik siyasetin dilinden uzaklaşıp insana felsefi düzlemde baktığınızda onun varlığına içkin bir yalnızlık,hüzün görürsünüz. Dinlerin,felsefenin derinde aradığını,psikolojinin ontolojik bağla açıkladığını, siyaset toplumların hayatıyla sınırlayarak anlamaya çalışır. Aslında soru aynıdır. "neden varım?" Doğduğum topraklara ve o topraklarda varolan topluluklara baktığımda hep köklerle ilgili sorular belirir zihnimde. Bu soruların kaynağını nerede aradığınızla ilgili olarak hüznünüz de artıyor yahut azalıyor. Şiirimde yer eden "kavim" duygusundan söz edereken taşan hüzün biraz da bu söylediklerimle ilgili olarak düşünülmeli.

- Biraz daha açacak olursam, senin şiirini biraz ağıtlama- türkülere benzetiyorum. Şiirinde bu düşünsel ve duygusal dokuyu oluşturan nedir sence?
Bir şair dile ve dilin seslerine en üst düzeyde duyarlı bir varlık olarak içine doğduğu dünyanın seslerine,o seslerin toplamını oluşturan folklora yabancı kalamaz. Adına sembol repertuarı dediğimiz bu birkimin şiire yansıması kaçınılmaz. Şunu söyleyebilirim: folklor malzemesinin dönüşmesi,dilin içinde eritlerek yok olması ve dile tadını,cinini katması anlamında önemli. Bu nedenle Folklora açık göndermeler yapmıyor,bundan bilerek kaçınıyorum. Diğer yandan çocukluk yaşantılarının bilincimde birktirdiği atmosfer bir biçimde dizelerime sızıyor. Edebiyatta özgünlüğün " bir yer duygusunu"okura geçirebimekten kaynaklandığını düşünürüm hep.

-Alevi/Kürt kökenli bir şair olduğunu biliyorum, zaten sen de yeri geldikçe bunu vurguluyorsun. Bu "azınlık içinde azınlık" kimliği nasıl etkiledi seni?
Yazı insanın kendisine dışarıdan bakmasının bir aracı olduğuna göre, bir yazar için, bu kadar çeşitli kökler barındıran bir kimlik yapısı avantaj olabilir. Kimliğiniz doğallıkla sizi merkezin dışında tutan ögelerden kuruluysa aidiyete ait sorular -ki yazının en temel konusudur- kendiliğinde kapınızda belirir. Sahte aidiyetlere hevesli biri için dahi böylesi bir kimlik yapısı onu gerçeklik, samimiyet zeminine çekecek bir sigorta görevi görür. Böylesi bir sigortayı ben gerçeklik arayışında olmasını hayal ettiğim edebiyat için son derece önemli buluyorum. Günümüzde pek çok yazarın biografisine baktığınızda çeşitli etnik kimliklerden oluşan bir kolaj görürsünüz. Yani yazısına kaynaklık edecek,edebiyatını besleyecek bir kök arayışında herkes! Kök galiba sahtesi en çok sırtan,şu hayattaki en önemli şey!

-Bir konuşmanda; literatürde Orta İç- Toroslar olarak nitelendirilen Maraş bölgesinde yaşayan farklı etnik toplulukların gerçekte hiç bir zaman tam olarak kaynaşamadıklarını, dahası adeta bir yama gibi durduklarını ve birbirlerini birer "yabancı" gibi gördüklerini söylüyorsun. İlginç bir gözlem bu. Buna ilişkin düşüncelerini biraz daha temellendirebilir misin?
Maraş Türkiyedeki çoğu yer gibi çeşitli farklı gurupların yan yana karışmadan yaşadığı bir şehir. Tarihsel birkimi etnik köken anlamında Türk,Alevi-Kürt ve Ermenilerden oluşuyordu. Ermenilerin tehçir edilmesiyle bölgeye yerleştirilen en önemli iki gurubu kafkasya kökenli Çerkes ve Çeçenler,Balkan kökenli adına "muhacir" dediğimiz topluluklar oluşturuyor. Birbirlerine karışmadıkları doğru, fakat bu sadece Maraş'a özgü bir durum mu emin değilim. Türkiyenin pek çok yerinde bu böyle. Diğer yandan Maraş'taki Alevi-Sünni karşıtlığını bugün dahi belirleyen tarihsel neden şöyle yorumlanabilir: Şah İsmail-Yavuz Selim karşılaşması. Yani Dulkadir oğulları beyliğinin yönetiminde Türk yoğunluklu Maraş'a Şah İsmail'in ordusuyla yürümesi o bölgede yarı göçebe halde yaşayan kürt alevi aşiretlerine bir bilinç kazandırıyor. Bugün hala o bölgede benimde aralarında büyüdüğüm aşiretlerde bir İran şii etkisi görülüyor. Alevi deyişlerinin çoğunda şiir teolojisinin izleri sürülebilir. Bu keskin ayrımın etkileri bugün de alevilerin sünniler karşısındaki konumunu belirliyor.
- Sanatta ve kültürde yöreselden ulusala, oradan evrensele giden bir çizgi bulunduğu açık. Buna rağmen, geçmişte mahalli kültürün önemi yeterince algılanmıyor, dahası küçümseniyordu. Şimdilerde bu konuda bir açılım sözkonusu. Senin bu konudaki düşüncelerini öğrenebilir miyim?
Yerel Evrensel tartışmasından uzun bir dönem entellektüel hayatımızı belirleyen "batılılaşma"perspektifi oldu. Yani tanımlanmış yerleşik bir batı karşında ona benzediğini daha fazla kanıtlayabilmek için ona ait değerler evrenselmiş gibi algılayan bir doğu. Halbuki gelenekle doğru bir ilişki kurmanın,geleneği yeniden üretmenin de mümkün olabileceğinin işaretlerini veriyor sözünü ettiğiniz durum.
Modernleşme sorunu salt bir modele dayanarak onun değerleri üst ve everenselmiş gibi algılayarak yaşandığında boşlukları da beraberinde getiriyor. Halbu ki "aslında ne olduğun"dan hareketle yola çıkarsan yolunun başlangıcında duran mahalli kültür bir zenginlik,bir hazine olarak kendisini açıyor size. Diğer yandan çağdaş sanat tanımı gereği folklordan ibaret kalamayacağına göre:Yerel malzemeyle ne yapacağımız onu nasıl bir üst aşamaya taşıyacağımız konusunda yöntem arayışlarına sınır konamamalı diye düşünüyorum.